Ünlü fotoğrafçı Annie Leibovitz, Justin ve Hailey Bieber’ın 2019 yılında çekilen portresinin izinsiz kullanıldığı iddiasıyla Observer Media’ya telif hakkı davası açtı. Dava, yalnızca yüksek tazminat talebiyle değil, fotoğraf lisanslama hakları ve telif hukukundaki önemli tartışmaları yeniden gündeme taşımasıyla da dikkat çekiyor.
Fotoğrafçı Annie Leibovitz, Justin ve Hailey Bieber’ın bir fotoğrafını izinsiz kullandığı iddiasıyla bir internet sitesine dava açtı ve “önemli miktarda tazminat” talep etti.
Ünlü fotoğrafçı, Observer.com’un sahibi olan Observer Media’ya karşı telif hakkı ihlali gerekçesiyle geçen hafta Manhattan Federal Mahkemesi’nde dava açtı. Rolling Stone tarafından yayımlanan habere göre Leibovitz, fotoğrafının izinsiz kullanıldığı iddia edilen her bir durum için 150 bin dolara kadar tazminat talep ediyor.
Anlaşmazlığın merkezinde, Leibovitz’in 2019 yılında Vogue dergisi için o dönem yeni evlenmiş olan Bieber çiftini fotoğrafladığı bir portre yer alıyor. Fotoğrafta Justin ve Hailey, puantiyeli ve birbiriyle uyumlu Dolce & Gabbana pijamalarıyla şezlonglara uzanmış hâlde görülüyor.
Leibovitz’in dava dilekçesine göre haber sitesi Observer.com, Bieber çiftinin ilişkisini konu alan Mayıs 2020 tarihli bir makalede fotoğrafçının görüntüsünü izinsiz yayımladı. İddia edilen ihlalin fark edilmesinden dört yıl sonra, Mayıs 2024’te Leibovitz’in ekibi Observer.com’a bir mektup göndererek fotoğrafın internet sitesinden kaldırılmasını talep etti.
Ancak Leibovitz’in ekibi, iddia edilen telif hakkı ihlaliyle ilgili olarak haber kuruluşundan herhangi bir yanıt alamadı. İnternet yayınının bir temsilcisine ulaşmaya yönelik diğer girişimler de sonuçsuz kaldı. Bunun üzerine Leibovitz’in ekibi, fotoğrafın izinsiz kullanımı nedeniyle yasal işlem başlattı.
Rolling Stone tarafından aktarılan mahkeme belgelerine göre Leibovitz, Observer.com tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen telif hakkı ihlalinin “kasıtlı, bilinçli ve kötü niyetli” olduğunu savunuyor. Fotoğrafın izinsiz kullanımıyla bağlantılı kazançların iadesini ve her bir “izinsiz kullanım” için 150 bin dolara kadar tazminat talep ediyor.
Dokuz sayfalık dava dilekçesinde, “Leibovitz; John Lennon, Bill Clinton, Clint Eastwood ve Kraliçe Elizabeth’in de aralarında bulunduğu çok sayıda ünlünün portresini derin bir samimiyet ve içgörüyle fotoğraflamasıyla tanınan, dünyaca ünlü bir fotoğrafçıdır,” ifadelerine yer veriliyor. “Davacılar, miktarı yargılama sırasında belirlenecek olan önemli ticari zararlara uğramış ve uğramaya devam edecektir.”
Bu dava, bir temyiz mahkemesinin Annie Leibovitz’in ajansı tarafından, bir internet dergisinin fotoğrafçının Star Wars film setinde çektiği görüntüleri kullanması nedeniyle açılan telif hakkı davasını yeniden gündeme taşımasından aylar sonra geldi. Davanın merkezinde, Annie Leibovitz’in lisans ajansı Great Bowery Inc.’in, bir internet yayınına karşı Star Wars setinde çekilen fotoğrafların izinsiz kullanıldığı iddiasıyla dava açma hakkına sahip olup olmadığı bulunuyor.
Great Bowery, Leibovitz’in 2014 yılında bu hakları iştiraki Trunk Archive’a vermesinin ardından görüntüleri lisanslama ve tanıtma konusunda münhasır lisansa sahip olduğunu savunarak 2022 yılında Consequence Sound LLC’ye dava açtı. Ancak alt mahkeme, Leibovitz’in fotoğraflar üzerindeki bazı haklarını elinde tutmaya devam etmesi ve Vanity Fair yayıncısı Condé Nast’ın da kendi yayın haklarına sahip olması nedeniyle Great Bowery’nin dava açma yetkisi bulunmadığına hükmederek davayı reddetti.
Ancak Mayıs ayında ABD 11. Bölge Temyiz Mahkemesi, alt mahkemenin telif hakkı yasasını yanlış yorumladığı sonucuna vararak bu kararı bozdu. Temyiz mahkemesi, telif hakkı sahipliğinin birden fazla taraf arasında bölünebileceğine ve Leibovitz’in bazı haklarını elinde tutmasının, Great Bowery’nin ihlal davası açabilecek münhasır bir lisans sahibi olmasını engellemediğine hükmetti. Son karar, telif hakkı hukukundaki temel bir ayrımı öne çıkarıyor: Telif hakkının sahibi olmak ile lisans sahibine bu hakları mahkemede uygulama yetkisi veren belirli münhasır haklara sahip olmak arasındaki fark.