Yazılım mühendisi Brandon Thomas, Photoshop, Premiere, Lightroom ve dört büyük Adobe uygulamasını açık kaynak olarak yeniden oluşturduğu ArtCraft paketini yayınladı. macOS, Windows ve Linux’ta çalışan proje iddialı biçimde “%100 özellik eşitliği” hedefliyor; ancak şu anda hâlâ alpha aşamasında.
Yazılım mühendisi Brandon Thomas, Adobe Creative Cloud paketine açık kaynaklı ve ücretsiz bir alternatif geliştirdi. Paket; Photoshop, Illustrator, Premiere, Lightroom (Classic değil), Acrobat, After Effects ve InDesign’ın yeniden oluşturulmuş sürümlerini içeriyor. Uygulamalar ArtCraft adı altında sunuluyor ve macOS, Windows ve Linux’ta kullanılabiliyor.
Thomas, ArtCraft’ı yaklaşık bir yıl önce kurdu. Daha önce Storyteller.ai’nin CEO’su ve Square’de yazılım mühendisi olarak çalıştı. Reddit’te yazdığına göre, Adobe’nin en popüler yedi uygulamasını Rust ile yeniden oluşturmak için Anthropic’in Opus 5.5 yapay zekâ modelinden yararlandı. Ancak kendisinin “rastgele vibe coding yapan biri olmadığını” özellikle vurguluyor.
Thomas, “Sektörde 15 yıllık deneyimim var. Günde milyarlarca dolarlık işlem hacmini yöneten son derece yüksek erişilebilirlikli ödeme altyapılarından gelişmiş robotik ve optik otomasyona kadar pek çok sistem geliştirdim. Yaklaşık on yıldır yoğun biçimde Rust kullanıyorum ve büyük ölçekli Rust projelerinin nasıl kurulup sürdürüleceğini biliyorum,” diyor.
Thomas, amacının sanatçılara Adobe’nin tartışmalı abonelik sistemlerinden bağımsız, ücretsiz ve açık kaynaklı “en iyi araçları” sunmak olduğunu söylüyor.
Adobe hakkında Reddit’te yaptığı bir yorumda, “Benden birkaç kez ‘iptal ücreti’ aldılar ve o günden beri onlardan nefret ediyorum,” diyor Thomas.
Thomas ayrıca ArtCraft hakkında r/Adobe topluluğunda paylaşım yapmayı da denedi ancak gönderi uzun süre yayında kalmadı.
Yazılım mühendisi, Adobe yazılımlarıyla “%100 özellik eşitliğine” bir ay içinde ulaşmayı umduğunu söylüyor. Yapay zekâ destekli kod geliştirme araçları kullanılsa bile bu oldukça iddialı bir hedef.
Beklendiği üzere, Adobe’nin yaratıcı yazılımlarına ücretsiz alternatif fikri pek çok kişiyi heyecanlandırıyor. Creative Cloud yazılımları oldukça pahalı ve Adobe genel olarak yaratıcı yazılım pazarında son derece güçlü bir konuma sahip. Bununla birlikte şirket, video düzenlemede DaVinci Resolve ve Final Cut Pro, Photoshop tarafında Affinity ve Lightroom’a benzer özellikler sunan çok sayıda RAW düzenleme ve fotoğraf yönetim uygulaması gibi güçlü rakiplerle karşı karşıya.
Thomas, ArtCraft yazılım paketinin şu anda alpha aşamasında olduğunu ve çok kısa sürede beta sürümüne geçmeyi hedeflediğini söylüyor. Photoshop rakibi PhotoCraft, Photoshop’a oldukça benziyor. FilmCraft ise neredeyse Premiere’in aynısı gibi görünüyor. LightCraft, Lightroom CC’nin açık kaynaklı bir yorumu olarak tasarlanmış durumda; Thomas, Lightroom Classic alternatifi için de çok sayıda talep aldığını belirtiyor.
Thomas, GitHub’da ArtCraft uygulamalarını Adobe yazılımlarının “clean-room reimplementation” yani bağımsız yeniden uygulaması olarak tanımlıyor. Bu, sektörde telif hakkıyla korunan kod veya varlıklara doğrudan başvurmadan, bir yazılımın işlevlerinin tersine mühendislikle yeniden oluşturulmasını ifade eden bir yaklaşım.
Bununla birlikte dikkate alınması gereken bir başka konu da ArtCraft uygulamalarının Adobe’nin patentlerinden herhangi birini ihlal edip etmediği. Patentler, bir yazılımın görünümü ve işlevleri dahil olmak üzere geliştirilen teknolojilerin çeşitli yönlerini kapsayabiliyor. Örneğin bir uygulamanın tasarımı ya da belirli bir yazılım aracının çalışma biçimi patentlenebiliyor. Adobe’nin binlerce patenti bulunuyor.
Mevcut hukuki içtihat, korunan tasarımları ya da teknolojileri ihlal etmediği sürece işlevsel olarak aynı yazılımların geliştirilebilmesine belirli ölçüde izin veriyor. Ancak ArtCraft’ın henüz çok yeni ve erken aşamada olması nedeniyle bu kuralların uygulamalara nasıl yansıyacağı şimdilik açık bir soru.
Ancak bu hukuki çerçeve, yazılımları tersine mühendislikle yeniden üretmenin son derece maliyetli ve zaman alıcı olduğu bir dönemde geliştirildi. Belgelenmemiş kodun kendisi bile bir tür ekonomik koruma sağlıyordu. Yapay zekânın ortaya çıkışıyla bu durum artık aynı değil. Görünmez yazılımların hayatın neredeyse her alanını yönettiği düşünüldüğünde, bunun toplumun farklı alanlarını nasıl etkileyeceğini zaman gösterecek. Ancak bu başka bir yazının konusu.
ArtCraft tarafında hedef, Adobe yazılımlarıyla macOS, Windows ve Adobe’nin hiç desteklemediği Linux dahil olmak üzere “%100 özellik eşitliği” yakalamak ve bunu kullanıcılardan ücret almadan mümkün olduğunca hızlı gerçekleştirmek. Ancak “%100 özellik eşitliği”, mutlaka %100 işlevsellik ya da performans eşitliği anlamına gelmiyor.
Adobe yazılımlarını profesyonel iş akışlarında kullanan pek çok kişi, bundan memnun olmasa bile açık kaynaklı ve yapay zekâ yardımıyla geliştirilmiş bir yazılımla risk almak istemeyebilir. Piksel hassasiyeti, renk doğruluğu, kalibrasyon, uyumluluk, eklenti desteği, performans, eğitim kaynakları ve teknik desteğin kritik olduğu ortamlarda deneme yapmaya çok daha az alan bulunuyor.
Buna rağmen ArtCraft’ın açık kaynaklı Adobe alternatiflerine internette verilen ilk tepkilere bakılırsa, yeni bir açık kaynak yaratıcı yazılım ekosisteminin en başından itibaren parçası olmak isteyen çok sayıda insan var. 2023’te benzer bir vaatle ortaya çıkan ve tartışmalar yaratan başarısız Abode Kickstarter kampanyasının topladığı para düşünüldüğünde, Adobe alternatiflerine yönelik bu ilgi pek şaşırtıcı değil.
ArtCraft kesinlikle takip edilmeye değer bir platform. Böylesine büyük bir vaatte bulunmak başka, bunu gerçekten hayata geçirmek ise bambaşka bir şey. Bir uygulama yalnızca kod tabanından ibaret değil; kararlılık, performans, işlevsellik ve profesyonel kullanımda başarıyı belirleyen sıra dışı senaryolarla başa çıkabilme kapasitesi de en az kod kadar önemli.
Thomas, “Bunun bir kerelik, kısa sürede sönüp gidecek bir proje olduğundan endişeleniyorsanız, öyle değil,” diye söz veriyor.
Yazılıma GitHub ve ArtCraft üzerinden erişilebiliyor. Uygulamalar abonelik olmadan kullanılabiliyor ancak ArtCraft içindeki çeşitli yapay zekâ araçlarından yararlanmak isteyenler için üretken yapay zekâ kredileri içeren abonelik seçenekleri de bulunuyor. Krediler abonelik olmadan ayrıca satın alınabiliyor; kullanıcılar yapay zekâ üretimleri için kendi işlem kaynaklarını ve üçüncü taraf aboneliklerini de uygulamalara bağlayabiliyor.
Görsel kredisi: ArtCraft. Kapak görseli, Depositphotos.com üzerinden lisanslanan bir içerik kullanılarak oluşturuldu.