NASA astronotu Don Pettit’in yörüngeden kaydettiği karşılaştırmalı fotoğraflar, kentlerin son yirmi yılda turuncu sodyum buharlı aydınlatmadan beyaz ve çok renkli LED şehir ışıklarına geçişini gözler önüne seriyor.

Son 15 yılda dünyanın dört bir yanındaki kentlerin gece görünümü büyük ölçüde değişti: sıcak turuncu sodyum buharlı ışıkların yerini daha parlak, beyaz LED aydınlatmalar aldı.
2002’den bu yana dönem dönem Uluslararası Uzay İstasyonu’nda yaşayan NASA astronotu ve fotoğrafçı Don Pettit bu dönüşümü belgeledi. Pettit yakın zamanda, değişimin uzaydan nasıl göründüğünü çarpıcı biçimde ortaya koyan bir fotoğraf dizisi paylaştı.
İlk fotoğraflarının bir bölümünü filmli kameralarla çeken Pettit, X’teki paylaşımında “Kent aydınlatmasındaki küresel LED geçişini 23 yıldır uzaydan belgeliyorum” diyor.
“ISS’e yaptığım dört görev boyunca Dünya’daki bütün büyük kentleri fotoğrafladım; sodyum buharlı aydınlatmanın LED’lerle kademeli olarak yer değiştirmesini gösteren bir veri seti oluşturdum.”
Pettit, enerji tasarrufu ve çevresel gerekçelerle “gaz deşarjlı lambaların daha sıcak sarı-turuncu tonunun dünya genelinde çok renkli LED’lere bırakıldığını” söylüyor.
“Yaygın kullanım, kentlerimizin yörüngeden görünüşünü ve birçok kişinin işaret ettiği gibi yerdeki insanlara hissettirdiklerini belirgin biçimde değiştirdi” diye ekliyor.
Pettit’in görüntülerinin gösterdiği gibi, bu dev metropollerin 2020’lerdeki gece parıltısı oldukça farklı. Tek istisna, yakınındaki Shenzhen LED ışıklarıyla parıldarken sodyum buharlı aydınlatmasını koruyan Hong Kong (aşağıda).
Dünya genelindeki sodyum buharlı sokak lambalarından LED’lere geçişi başlıca maliyet belirledi: LED’ler daha düşük işletme giderine sahip ve kontrol edilmeleri daha kolay.
Bununla birlikte birçok fotoğrafçı, daha sıcak sodyum buharlı aydınlatmanın kamerada daha iyi göründüğünü düşünerek bu ışıkların kaybolmasına üzüldü. 2011 yapımı Drive, Los Angeles sokaklarında büyük ölçüde gece çekilen ve turuncu-sarı ton altında çekilmiş son filmlerden biriydi. Film daha geç çekilmiş olsaydı cazibesinin ve atmosferinin önemli bir bölümünü yitirebilirdi.
Sodyum lambalarının ısınıp tam parlaklığa ulaşması zaman alırken LED’ler anında açılıp kapanır. Los Angeles gibi kentlerde ilk kullanılan LED’ler yaklaşık 4.000 K renk sıcaklığına sahipti; yerel halk bu ışıkları fazla klinik buluyor, hastane ya da hapishaneyi hatırlattığını söylüyordu. Los Angeles ve diğer şehirlerde yetkililer LED’leri yaklaşık 3.000 K’ye, yani daha sıcak bir tona çekti.