Fotoğraf tarihinin en önemli karelerinden biri yeniden incelendi. İki yıllık arşiv araştırması ve 19. yüzyıl Paris’inin 3D modellemesi sayesinde, bir fotoğrafta görünen ilk insanlar olarak kabul edilen iki kişinin konumu Place de la République yakınlarında kesinleştirildi.
Araştırmacılar, Louis Daguerre’in 1838 tarihli View of the Boulevard du Temple fotoğrafının tam olarak nerede çekildiğini belirledi. Bu görüntü, insan figürlerinin yer aldığı bilinen ilk fotoğraf olarak kabul ediliyor.
188 yıl önce, dagerreyotip yöntemini geliştiren Fransız bilim insanı Daguerre, Paris’teki stüdyosunun üst katındaki pencereye kamerasını yerleştirerek aşağıdaki sokağı fotoğrafladı.
İlk bakışta Daguerre’in View of the Boulevard du Temple adlı fotoğrafı terk edilmiş bir caddeyi gösteriyor gibi görünüyor. Ancak dört ila beş dakika süren uzun pozlama sırasında iki kişi görüntüye girdi. Ayakkabı boyacısı ile müşterisi olan bu iki kişi, farkında olmadan bir fotoğrafta görünen ilk iki insan figürü oldu.
Maximilien Van Aertryck, Axel Danielson ve Kalle Boman adlı üç araştırmacı, Daguerre’in tarihî fotoğrafını tam olarak nerede çektiğini belirlemek için iki yıl boyunca arşivleri inceledi ve 19. yüzyıl Paris’inin 3D modellerini oluşturdu. Araştırmanın sonucunda, ayakkabı boyacısı ile müşterisinin Daguerre’in kamerasına yakalandığı noktaya bronz bir plaket yerleştirildi. Place de la République’deki plaket, Fransa’nın fotoğrafın 200. yılını kutladığı dönemde açıldı.
Fransız gazetesi Le Monde’a göre araştırmacıların ilk keşiflerinden biri, arşivlerdeki Daguerre fotoğrafının ters çevrilmiş olduğuydu. Tüm dagerreyotiplerde olduğu gibi görüntü, gerçek sahnenin ayna görüntüsünü gösteriyordu.
Boman, Danielson ve Van Aertryck, fotoğrafın çekildiği noktayı belirlemek için bir harita mühendisiyle çalışarak mahallenin 1838’deki görünümünü yeniden oluşturan bir model hazırlattı. Model için Paris Arşivleri’ndeki mülkiyet ve vergi belgeleri, haritalar, arazi ölçümleri, baskılar, gravürler ve resimler dahil çok sayıda tarihî kaynaktan yararlanıldı. Araştırma, Daguerre’in stüdyosunun bugün Caserne Vérines askerî kompleksinin bulunduğu yerde olduğunu ortaya çıkardı.
Ekip ayrıca, İkinci İmparatorluk döneminde Georges-Eugène Haussmann yönetiminde gerçekleştirilen büyük Paris dönüşümünden eski mahallenin yalnızca üç binasının günümüze ulaştığını belirledi. Bu yapılar, biri Fransız diğeri İsveçli iki mimarlık firmasına referans noktaları sağladı. İki firma birbirinden bağımsız olarak ayakkabı boyacısı ile müşterisinin durduğu yeri hesapladı. İkilinin, bugünkü Place de la République’in merkezine yakın bir noktada, Rue du Faubourg-du-Temple’ün uzantısı üzerinde bulunduğu düşünülüyor.
Negatifin Peşindeki Araştırma
Daguerre’in tarihî fotoğrafının çekildiği noktayı işaretlemek için yerleştirilen bronz plakette, ayakkabı boyacısı ile müşterisinin “bir fotoğrafta görünen ilk insanlar olduğuna inanıldığı” belirtiliyor.
Ancak Boman, Danielson ve Van Aertryck’in araştırması henüz sona ermiş değil. Radio France tarafından yayımlanan habere göre ekibin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri, View of the Boulevard du Temple fotoğrafının orijinalinin günümüze sağlam biçimde ulaşmamış olması. Daguerre, orijinal plakayı 1839 yılında Bavyera Kralı I. Ludwig’e göndermişti ancak plaka İkinci Dünya Savaşı sırasında Müttefik bombardımanında ağır hasar gördü. Bugün görüntü büyük ölçüde, New York Museum of Modern Art küratörü Beaumont Newhall’ın 1937 yılında hazırladığı bir kopya üzerinden biliniyor. Araştırmacılar şimdi, orijinal görüntüye daha fazla yaklaşmalarını sağlayabilecek bir negatifin izini sürüyor.
Van Aertryck, Radio France’a yaptığı açıklamada, “Bavyera Ulusal Müzesi ve Los Angeles’taki Getty Center ile birlikte, Beaumont Newhall’ın o dönemde müzeden bir fotoğraf çekilmesini istediği yazışmaların tamamını da okuyup karşılaştırıyoruz. Ona negatifi göndermişler ve görünüşe göre bu negatif daha sonra Amerika Birleşik Devletleri’nde oldukça fazla dolaşmış. Bir yerlerde olması gerekiyor; tam olarak nerede olduğunu bilmiyoruz ancak araştırmamıza devam ediyoruz,” diyor.