Sanal Sergi

Ellen von Unwerth: “Moda Fotoğrafçılığında Artık Para Kalmadı”

Moda fotoğrafçılığının efsanevi isimlerinden Ellen von Unwerth, sektörün giderek daha az kazançlı hâle geldiğini söylüyor. Markaların reklam bütçelerini etkinliklere ve influencer’lara yönlendirmesi, geciken ödemeler ve giderek kısalan teslim süreleri fotoğrafçıların çalışma koşullarını zorlaştırıyor. Kırk yılı aşkın kariyere sahip sanatçı, kalabalık çekim ekiplerinin yaratıcı bağımsızlığı nasıl değiştirdiğini anlatırken yapay zekânın moda fotoğrafçılığı üzerindeki ekonomik baskısı da büyüyor.

Moda fotoğrafçısı Ellen von Unwerth, 2024 yılında kırmızı bir fon önünde güneş gözlüğü takarken ve elinde küçük siyah bir fotoğraf makinesi tutarken gülümsüyor.
Ünlü moda fotoğrafçısı Ellen von Unwerth, 2024 yılında. Fotoğraf: Depositphotos.

Moda fotoğrafçılığının en önemli isimlerinden Ellen von Unwerth, sektörün ekonomik açıdan büyük bir değişim geçirdiğini söylüyor. Kırk yılı aşkın kariyeri boyunca dünyanın önde gelen moda dergileri ve markalarıyla çalışan fotoğrafçıya göre, moda fotoğrafçılığında artık eskisi kadar para kazanmak mümkün değil.

Kadınları cesur, eğlenceli ve alışılmışın dışında biçimlerde fotoğraflamasıyla tanınan von Unwerth, kırk yılı aşkın süredir moda fotoğrafçılığının en etkili isimleri arasında yer alıyor. SanalSergi’de daha önce ele aldığımız Heimat adlı fotoğraf kitabında da sanatçının kendine özgü mizah anlayışı ve özgürlükçü görsel dili öne çıkıyordu.

Ancak von Unwerth, FashionNetwork France’a verdiği röportajda aktarılan açıklamalarına göre, moda fotoğrafçılığına ayrılan bütçelerin önemli ölçüde azaldığını ve sektörün eskisi kadar kazançlı olmadığını düşünüyor.

Von Unwerth, günümüzde moda fotoğrafçılığında neredeyse hiç para kalmadığını söylüyor. Geçmişte dergi ve gazetelerde sayfalarca moda fotoğrafı yayımlandığını, şehirlerin büyük reklam afişleriyle dolu olduğunu hatırlatıyor. Ona göre bugün bu tür kapsamlı basılı reklam kampanyalarına eskisi kadar sık rastlanmıyor.

Ellen von Unwerth: Fotoğrafçılar Ödeme Almak İçin Çok Uzun Süre Bekliyor

Von Unwerth’e göre moda fotoğrafçılığındaki ekonomik daralmanın önemli nedenlerinden biri, markaların reklam bütçelerini farklı alanlara yönlendirmesi. Geleneksel dergi reklamlarına ve büyük fotoğraf kampanyalarına ayrılan kaynaklar giderek etkinliklere, sosyal medya çalışmalarına ve influencer iş birliklerine aktarılıyor.

Bu değişim yalnızca fotoğrafçıların kazançlarını azaltmakla kalmıyor; çalışma koşullarını da etkiliyor. Von Unwerth, günümüzde fotoğrafçıların ücretlerini tahsil etmek için daha uzun süre beklemek zorunda kaldığını, buna karşılık iş teslim sürelerinin giderek kısaldığını belirtiyor.

Fotoğrafçı, markaların bütçelerini etkinliklere ve influencer’lara aktardığını, fotoğrafçılığa ise çok az kaynak kaldığını anlatıyor. Ücretlerin ödenmesi uzun zaman alırken müşterilerin fotoğrafları ertesi gün, hatta mümkünse bir önceki gün teslim edilmiş görmek istediğini söyleyerek sektörün geldiği noktayı eleştiriyor.

Von Unwerth, kariyerinin ilk dönemlerinde fotoğrafçıların setlerde çok daha bağımsız çalışabildiğini hatırlatıyor. O yıllarda çekimin yaratıcı kararlarını büyük ölçüde fotoğrafçının verdiğini, setin kendilerine ait bir dünya gibi olduğunu söylüyor. Bugün ise çekimlerin çok sayıda kişinin müdahil olduğu büyük prodüksiyonlara dönüştüğünü düşünüyor.

Moda Fotoğrafçılığında Değişen Çalışma Koşulları

Ellen von Unwerth’in açıklamaları, moda fotoğrafçılığında yalnızca bütçelerin değil, üretim biçimlerinin de değiştiğini gösteriyor. Sanatçının değerlendirmelerinde özellikle şu sorunlar öne çıkıyor:

Aynı Fotoğrafı Çeken 50 Kişi

Von Unwerth’in eleştirdiği konulardan biri de moda çekimlerinde kamera kullanan ekiplerin giderek kalabalıklaşması. Profesyonel fotoğrafçının yanında artık kamera arkası görüntülerini kaydeden BTS (Behind the Scenes) fotoğrafçıları, sosyal medya içerikleri hazırlayan ekipler ve farklı görsel stillerde çalışan başka fotoğrafçılar bulunuyor.

Sanatçı, bazı çekimlerde kamera arkasını görüntüleyen kişilerin bile başka kamera arkası ekipleri tarafından kaydedildiğini anlatıyor. Bir dönem buna karşı çıktığını ancak sonunda mücadele etmekten vazgeçtiğini söylüyor.

Von Unwerth’e göre bazen arkasında aynı sahneyi fotoğraflayan beş kişi daha bulunuyor. Bu durum, ortaya çıkan görüntülerin hangisinin kendisine ait olduğunu anlamayı bile zorlaştırabiliyor. Fotoğrafçı, günümüz moda çekimlerini, bir yönetmenin farklı kameramanları yönettiği film prodüksiyonlarına benzetiyor.

Bu değişimi anlatmak için L’Oréal adına gerçekleştirdiği bir çekimi örnek veriyor. Von Unwerth, arkasında yaklaşık 50 kişinin kendisiyle aynı fotoğrafı çektiğini fark ettiğinde öfkelendiğini ve herkesten seti terk etmesini istediğini hatırlıyor.

Bu deneyim, moda fotoğrafçılığındaki yaratıcı kontrol tartışmasının önemli bir boyutunu ortaya koyuyor. Bir fotoğrafçının kendine özgü görsel dili, yalnızca deklanşöre bastığı anla değil; ışığı, kompozisyonu, modeli ve çekimin atmosferini nasıl yönettiğiyle de şekilleniyor. Kalabalık prodüksiyonlarda bu kararların farklı ekipler arasında paylaşılması, fotoğrafçının geleneksel rolünü değiştiriyor.

Yapay Zekâ Moda Fotoğrafçılığını Nasıl Etkiliyor?

Von Unwerth’in açıklamaları, moda sektöründe üretken yapay zekâ kullanımının hızla yaygınlaştığı bir döneme denk geliyor. Markaların maliyetleri azaltmak amacıyla gerçek fotoğraf çekimleri yerine yapay zekâyla oluşturulmuş görüntülere yönelmesi, özellikle ticari moda ve ürün fotoğrafçılığı alanında yeni bir ekonomik baskı yaratıyor.

Reuters’ın 27 Ekim 2026 tarihli araştırmasına göre, moda şirketlerinin yapay zekâ kullanımını artırmasıyla bazı fotoğraf stüdyoları kapanıyor ve geleneksel çekimlere duyulan ihtiyaç azalıyor. Araştırmada, büyük moda perakendecilerinin yapay zekâ destekli görsel üretim sistemleriyle maliyetlerini düşürmeye çalıştığı belirtiliyor.

Reuters’ın aktardığı örnekler arasında, Berlin’deki iki fotoğraf stüdyosunu kapatan Zalando ve fiziksel stüdyosunu kapatarak yapay zekâ destekli görsel üretime yönelen About You da bulunuyor. Bu gelişmeler, özellikle sürekli yeni koleksiyonların fotoğraflandığı e-ticaret sektöründe geleneksel stüdyo çekimlerinin karşı karşıya olduğu ekonomik baskıyı somutlaştırıyor.

Ancak moda fotoğrafçılığının bütün alanlarının aynı ölçüde etkilendiğini söylemek mümkün değil. Standart ürün görsellerinin otomatik üretilmesiyle, güçlü bir yaratıcı kimliğe sahip fotoğrafçının yönettiği özgün bir moda kampanyası aynı üretim sürecini gerektirmiyor. Buna rağmen markaların bütçe tercihleri, her iki alanın ekonomik koşullarını da etkileyebiliyor.

Ellen von Unwerth’in değerlendirmeleri, sektörün yalnızca teknolojik değil, yaratıcı ve ekonomik bir dönüşüm geçirdiğini gösteriyor. Moda fotoğrafçılarının gelecekteki rolünü belirleyecek temel sorulardan biri, görüntü üretiminin giderek otomatikleştiği bir ortamda özgün fotoğrafçı bakış açısına ne kadar değer verileceği olacak.


Görsel kredisi: Kapak fotoğrafı Depositphotos üzerinden lisanslanmıştır.

Mobil sürümden çık