New York’un mahalle bakkallarında yaşayan ve kemirgenlerle mücadelede önemli rol üstlenen “bodega kedileri”, dört yıllık kapsamlı bir belgesel çalışmanın ardından kitapla ölümsüzleşti. Fotoğrafçı Gülce Kılkış ile gazeteci Dan Rimada’nın projesi, bu sevilen kedilerin günlük yaşamını, onları çevreleyen insanları ve hâlâ tartışma konusu olan hukuki statülerini bir araya getiriyor.
New York’un bodega kedileri sıradan kediler değildir. Mahalle bakkallarında çalışan bu kediler, kemirgenlerle mücadeleden sorumludur; fare sorununun yıllardır devam ettiği bir şehirde oldukça önemli bir görev üstlenirler.
Ancak onların görevi bununla sınırlı değildir. New Yorklular tarafından büyük bir sevgiyle sahiplenilirler. Düzenli müşteriler mahallelerindeki bodega kedisinin adını bilir, ona mama getirir, hatta bazen sadece selam vermek için uğrar.
Gazeteci Dan Rimada ile fotoğrafçı Gülce Kılkış‘ın yürüttüğü Bodega Cats of New York projesi, dört yıl boyunca New York’un beş ilçesine yayılmış 60 bodega kedisini belgeledi.
Türünün ilk örneği olan bu çalışma şimdi Bodega Cats of New York: Portraits and Stories from New York City’s Working Cats adlı kitapta bir araya getirildi. Kitapta, gıda raflarında uzanan, alışveriş sepetlerinde kıvrılıp uyuyan ve istenmeyen haşereleri devriye gezen kedilere ait 120 fotoğraf yer alıyor.
Kılkış, kedileriyle ünlü İstanbul’da büyüdü. Fotoğrafçı, bugün de Türkiye’deki kedileri popüler Turkish Street Cats Instagram hesabında belgelemeyi sürdürüyor.
New Yorklular ve ziyaretçiler bodega kedilerine aşina olsa da, pek çok kişi onların teknik olarak yasa dışı olduğunu öğrenince şaşırabilir. New York Eyaleti’nin gıda güvenliği düzenlemelerine göre, gıda satışı yapılan mağazalarda canlı hayvan bulundurulmasına genel olarak izin verilmiyor.
Bu nedenle, konserve kutuları ile kâğıt havluların arasında uyurken yakalanan tüylü çalışanlar yüzünden dükkân sahipleri para cezası alabiliyor. Ancak uygulamada denetimler her zaman aynı şekilde yürütülmüyor. Müfettişler çoğu zaman doğrudan ceza kesmek yerine, işletmeleri bilgilendirmeyi ve gıda güvenliği sorunlarının giderilmesini önceliklendiriyor.
Bodega Cats of New York kitabı, gıda satışı yapılan dükkânlardaki kedilere ilişkin iki ayrı yasa tasarısının komitede beklediği bir dönemde yayımlanıyor. New York Şehir Meclisi’nin Int. 0830-2026 numaralı tasarısı, şehir sağlık yönetmeliğindeki yasağı kaldırmayı hedefliyor; ancak bunun için eyalet düzeyinde de yasal düzenleme gerekiyor. New York Eyalet Meclisi’nin A08341 numaralı tasarısı ise veteriner bakımı, aşılar, kısırlaştırma, yiyecek, su, dinlenme alanları ve hijyen koşullarını kapsayan insancıl ve sağlık standartları oluşturmayı amaçlıyor.
Rimada, “Bu bir hukuk tartışması değil. Bu çalışma, New Yorkluların zaten bildiği bir gerçeğin kaydıdır: Bu şehir küçük işletmeler sayesinde ayakta duruyor ve bu işletmelerin çoğu, tezgâhın üzerinde uyuyan bir kediyle çalışıyor.” diyor.
Basın bülteninde, kitabın kedileri birer maskot gibi ele almadığı ya da fotoğraflar için poz verdirmediği vurgulanıyor. Bunun yerine, dükkân sahipleri ile çalışan kedilerin karşı karşıya olduğu hukuki belirsizlik de dâhil olmak üzere, onların çevresindeki insanları, günlük yaşamı ve çalışma koşullarını belgeliyor.
Kitap ayrıca, New York Şehri’nin sağlık yönetmeliği ile eyalet tarım yasası arasındaki boşluğu incelerken; işletme sahiplerinin, müşterilerin ve hayvan hakları savunucularının insancıl bir yasal çerçevenin nasıl olması gerektiğine ilişkin görüşlerine de yer veriyor.
Bodega Cats of New York: Portraits and Stories from New York City’s Working Cats, 3 Kasım 2026’da Epic Ink tarafından 30 dolar fiyat etiketiyle yayımlanacak. Kitabı ön sipariş vermek isteyenler Bodega Cats of New York web sitesini ziyaret edebilir.