Sony FX5, en gelişmiş kayıt modlarını kullanabilmek için VPG400 sertifikalı CFexpress Type A hafıza kartlarını şart koşuyor. Peki bu gereksinim gerçekten teknik bir zorunluluk mu, yoksa Sony’nin güvenilirlik odaklı bir tercihi mi?
Sony, heyecan verici yeni FX5 sinema kamerasını duyurdu. Kamera, dikkat çekici birçok yeni özellik ve geliştirmeyle geliyor. Ancak aynı zamanda bugüne kadar tanıtılan Sony FX ve Alpha Serisi kameralar arasında en katı hafıza kartı gereksinimlerinden birine de sahip.
Sony FX5, dahili 16-bit RAW Open Gate kayıt da dahil olmak üzere en güçlü video kayıt özelliklerinden tam anlamıyla yararlanabilmek için VPG400 sertifikalı CFexpress Type A hafıza kartlarını “gerektiriyor”.
Ancak durum aslında bundan biraz daha karmaşık.
SanalSergi, Sony FX5’i resmi duyurudan önce test etme fırsatı buldu ve kameraya bir VPG200 kart takıldığında neler yaşandığını inceledi.
FX5, takılan kart için “Not guaranteed media” (Garanti edilen medya değil) uyarısını gösteriyor. Buna rağmen kamera VPG200 kart ile kayıt yapmaya devam etti ve testler sırasında herhangi bir kare atlaması (dropped frame) yaşanmadı.
Yine de burada önemli bir ayrıntı var. SanalSergi’nin kullandığı FX5, henüz ön üretim (pre-production) yazılımıyla çalışıyordu. Bu nedenle ağustos ayı ortasında kullanıcılarla buluşacak nihai sürümde, uyumsuz kayıt seçeneklerinin tamamen devre dışı bırakılması mümkün. Öte yandan hiçbir şey değişmeyebilir ve Sony’nin belirlediği teknik gereksinimleri karşılamayan kartları kullananlar olası sorunların riskini üstlenmek zorunda kalabilir.
SanalSergi, VPG (Video Performance Guarantee) standardını yıllardır gündeme getiriyor. Daha 2023 yılında birçok hafıza kartı üreticisinin VPG sertifikasyonu konusunda yanıltıcı iddialarda bulunduğunu ele almıştık. CompactFlash Association (CFA) tarafından verilen VPG sertifikası, son derece sıkı performans testlerinin başarıyla geçilmesini gerektiriyor. Bu testler, kartın belirlenen minimum yazma hızını hiçbir istisna olmadan sürekli olarak sağlayabildiğini garanti ediyor.
Örneğin VPG400 sertifikasına sahip bir hafıza kartının, doğrulanmış testler sonucunda yazma hızının hiçbir koşulda 400 MB/sn’nin altına düşmeyeceği garanti ediliyor. Günümüzde piyasadaki birçok CFexpress Type A kartı teorik olarak bu hızın üzerine çıkabiliyor. Ancak bunların tamamı CFA’nın bağımsız ve titiz testlerinden geçmiş değil.
Sony’nin birçok kamerası bugüne kadar en yüksek veri hızına sahip video kayıt modları için VPG200 kartları zorunlu tutuyordu. Ancak FX5, bu gereksinimi VPG400 seviyesine çıkaran ilk model oldu. Elbette 25.000 dolarlık Sony CineAlta Burano’yu bu karşılaştırmaya dahil etmiyoruz; Burano da tüm kayıt yeteneklerinden yararlanabilmek için VPG400 kartlar gerektiriyor.
İlginç olan ise bunun neden gerekli olduğunun tam olarak açıklanmamış olması. FX5’in çözünürlüğü en fazla 5K seviyesine ulaşıyor ve 16-bit X-OCN Open Gate RAW kayıtları bile 200 MB/sn veri hızını aşmıyor; hatta pratikte 100 MB/sn’nin bile altında kalıyor. Bu nedenle VPG400 şartı, 16-bit RAW formatında 8K kayıt yapabilen Burano gibi kameralarda çok daha mantıklı görünüyor.
Her durumda Sony, mümkün olan en yüksek performansı garanti altına almak için bazı codec ve kare hızı seçeneklerini yalnızca VPG400 (veya daha üstü) sertifikalı CFexpress Type A hafıza kartlarıyla kullanılabilecek şekilde sınırlandırmış görünüyor. Ancak şu anki yazılımda bu durum katı bir engelden ziyade, kullanıcıyı uyaran bir uyarı mesajı niteliğinde.
Bu da Sony FX5 satın almayı düşünenler için önemli bir anlam taşıyor. Kameranın en yüksek kaliteli RAW kayıt seçeneklerinden yararlanmak isteyen kullanıcıların VPG400 sertifikalı CFexpress Type A hafıza kartlarını tercih etmesi gerekiyor. Güvenilirlik, veri güvenliği ve uzun vadeli kullanım açısından en doğru yaklaşım bu olacaktır.
Neyse ki CompactFlash Association, internet sitesinde düzenli olarak güncellenen bir sertifikalı hafıza kartları listesi yayınlıyor. Böylece üreticilerin pazarlama iddialarına güvenmek yerine, kartın gerçekten bağımsız testlerden geçip geçmediği kolayca kontrol edilebiliyor.
Bugün piyasada VPG400 sertifikasına sahip çok sayıda hafıza kartı bulunuyor. Ancak bunun ciddi bir maliyeti var. Fiyatlar yaklaşık 100 dolarlık 80 GB Lexar modellerinden başlayıp, Sony’nin 1920 GB kapasiteli TOUGH VPG400 kartında yaklaşık 1.500 dolara kadar çıkabiliyor.
Neyse ki yüksek kapasiteli tüm kartlar bu kadar pahalı değil. Nextorage, Exascend ve Wise markalarının 1 TB kapasiteli modelleri 700 doların altında satılıyor. Fiyat/performans açısından öne çıkan modellerden biri ise 449 dolar fiyat etiketine sahip ve VPG400 sertifikası taşıyan Novachips Express Series 1.6 TB kart.
Elbette yüksek çözünürlüklü video kayıtları hafıza kartlarını çok hızlı dolduruyor. Profesyonel kullanıcıların sahada birden fazla hafıza kartına ve güvenilir bir yedekleme sistemine ihtiyaç duyması kaçınılmaz. Dolayısıyla depolama maliyetleri kısa sürede oldukça yüksek seviyelere ulaşabiliyor.
FX5’in en dikkat çekici kayıt modlarından biri olan 5K 24p RAW Open Gate çekiminde, en düşük sıkıştırma seçeneğiyle yaklaşık 180 dakikalık kayıt için 1 TB depolama alanı gerekiyor. Daha yüksek sıkıştırma oranı seçildiğinde ise aynı 1 TB alanla yaklaşık 300 dakikalık kayıt yapılabiliyor.
Video ekipmanları konusunda oldukça ayrıntılı içerikler hazırlayan CVP, kullanıcıların kamera modeli, kayıt formatı ve hafıza kartı kapasitesini seçerek ne kadar görüntü kaydedebileceklerini hesaplayabilecekleri kullanışlı bir kayıt süresi hesaplama aracı da hazırlamış durumda.
Sony bugün başka bir FX Serisi kamera tanıtmamış olsa da, gelecekte çıkacak modellerin de en azından bazı kayıt modlarında aynı VPG400 gereksinimini kullanması oldukça olası görünüyor. Benzer şekilde gelecekte tanıtılacak Alpha Serisi gövdelerde de hafıza kartı gereksinimleri artırılabilir. Şimdilik yalnızca FX5 kullanıcılarının VPG400 kartlara yönelmesi gerekiyor. Ancak yeni bir CFexpress Type A hafıza kartı satın almayı planlayan tüm Sony kullanıcılarının bu gelişmeyi aklında bulundurmasında fayda var.
O zamana kadar VPG200 kartlar zaten piyasada oldukça nadir hale gelmiş olabilir. Nitekim ProGrade’in en yeni kartları şimdiden VPG800 sertifikası taşıyor. CFexpress Type B tarafında ise VPG1600 sertifikalı kartlar çoktan satışa sunulmuş durumda.