Bir karanlık oda albümü ortaya çıktı. İçinde Lee Miller’ın daha önce hiç görülmemiş kareleri var — hatta Hitler’in küvetinde çekilen o fotoğrafın bilinmeyen bir versiyonu bile.
Daha önce görülmemiş fotoğraflar içeren bir karanlık oda baskıcısına ait albüm, Lee Miller ve Cecil Beaton’a ait çalışmalarla birlikte ortaya çıkarıldı ve Oxford Üniversitesi’nin Bodleian Kütüphaneleri tarafından satın alındı.
Roland Haupt, Britanya’nın en ikonik iki fotoğrafçısının fotoğraf asistanıydı ve onların baskılarından oluşan bir albüm tuttu. Bu albümde, Miller’ın Adolf Hitler’in Münih’teki dairesindeki küvetinde banyo yaparken çekilmiş ünlü portresinin farklı bir karesi de bulunuyor — aynı gün Nazi liderinin öldüğü gün.
Hem Miller hem de Beaton Vogue dergisi için çalışıyordu ve Haupt, Londra ofisindeki karanlık oda baskıcısıydı. Albüm 1943’ten 1949’a kadar uzanıyor ve fotoğraflar, İkinci Dünya Savaşı’nın sona erdiği bu çalkantılı dönemi yansıtıyor.
Lee Miller Fotoğrafları: Savaşın İçinden Gelen Kareler
Baskılar, Haupt tarafından Vogue’un Londra’daki karanlık odasında üretildi. İşlenmemiş negatifler ise Miller ve Beaton tarafından, çoğu zaman Avrupa’daki cephe hatlarından gönderiliyordu. Bu albüm, Haupt’ın işlemek ve basmakla görevlendirildiği fotoğraflar arasından favorilerini belgeleyen bir çalışma kaydı niteliğinde. Haupt bu albümü ölümüne kadar kişisel arşivinde sakladı; albüm daha önce hiç kamuya açık şekilde sergilenmemişti.
“Bu, en sevdiğim fotoğrafçı olan Lee Miller’ın hikâyesi — Vogue savaş muhabiri,” diye yazdı Haupt kitapta. “Normandiya çıkarmasından beş gün sonra Amerikan ordusunu takip ederek Berlin’e kadar ilerledi ve sonrasında işgal altındaki ülkeleri gezmeye devam etti; birçok heyecan verici deneyim yaşadı — bunlar onun gönderdiği güzel fotoğraflardan sadece birkaçı.”
Basın bültenine göre Miller, 1940 yılında Haupt’ı asistanı olarak eğitti ve daha sonra kendisi savaş muhabiri olarak cepheye giderken karanlık oda üretimini ona devretti. Miller’ın hayat hikâyesi yakın zamanda bir filme uyarlandı ve kendisini Kate Winslet canlandırdı. Eski bir Vogue modeli olan Miller, akredite edilen ilk kadın savaş muhabirlerinden biriydi.
Albüm, fotoğraf tüccarı Michael Hoppen aracılığıyla Bodleian Kütüphanesi tarafından satın alındı; Hoppen eseri doğrudan Haupt ailesinden temin etti. The Times of London gazetesine verdiği demeçte, Miller’ın bu kadar önemli fotoğrafları Haupt’a emanet etmesinin kendisi için sürpriz olduğunu söyledi.
“Bu ilişkinin son derece önemli olduğu açık,” diyor Hoppen. “Ve onun, bu kadının ne kadar olağanüstü derecede cesur olduğunu bize göstermede büyük rol oynadığı da ortada.”
Albüm, Miller’ın savaş fotoğrafçılığındaki birçok kritik anı da barındırıyor: Alman ordusunun ABD’ye teslim oluşu, Dachau ve Buchenwald toplama kamplarının özgürleştirilmesi ve esir alınmış, dövülmüş iki SS subayının çarpıcı bir görüntüsü bunlar arasında. Diğer fotoğraflar ise Miller’ın dönemin sanat çevreleriyle güçlü bağını yansıtıyor: bir karede Miller, asker üniformasıyla Pablo Picasso ile sohbet ederken görülüyor.
Haupt ayrıca 1940’larda Kuzey Afrika’da görev yapan Cecil Beaton’ın fotoğraf asistanı olarak da çalıştı. Bu bölgeden albümde yer alan fotoğraflar, çöl manzaralarının keskin ve sürreal güzelliğini belgeliyor; bu görüntüler, savaşın yıkıcı sahnelerinin yer aldığı Avrupa kareleriyle güçlü bir tezat oluşturuyor.
Artık Bodleian koleksiyonunun bir parçası olan albüm, araştırmacıların erişimine açılmadan önce konservasyon ve kataloglama süreçlerinden geçecek. Zamanla Bodleian, albümün kamuya açık şekilde sergilenmesi ve daha geniş erişim imkânları için çalışmalar yapmayı planlıyor.
Görsel kredileri: Bodleian Kütüphaneleri, Oxford Üniversitesi