Fotoğrafta yaratıcı yalnızlık neden bir sınırdır? Bu yazı, izleyici ile topluluk arasındaki farkı ve gerçek gelişimin neden doğru çevreyle mümkün olduğunu açıklıyor.
Manzara fotoğrafçılığının yalnız başına yapılan bir uğraş olduğunu düşünsem de, bu durum çoğu zaman işlerimiz hakkında geri bildirim alma ihtiyacıyla çelişir. Fotoğraf çekmeyi öğrenmek bir şeydir; ama başkalarıyla etkileşim kurmayı, bağlar oluşturmayı ve yaratıcı bir ağ inşa etmeyi öğrenmek çoğu zaman göz ardı edilir — oysa en az bunun kadar kritiktir.
Uzun zamandır fotoğrafın özünde kişisel bir uğraş olduğuna inanıyorum. Fotoğrafları öncelikle kendimiz için çekeriz; yaratma ihtiyacıyla, görme eyleminden keyif almak için ve hayatımıza anlam ve derinlik katmak için. Bence çoğumuzun kamerayı eline almasının asıl nedeni budur.
Yine de kimsenin bir izleyiciye ihtiyaç duymadığını söylesem dürüst olmam. Tam olarak açıklayamadığım bir sebeple, her yaratıcı insan yaptığı işi başkalarına gösterme dürtüsü hisseder. İşte bu dürtü, bir izleyiciye ihtiyaç duyduğumuz fikrini doğurur.
Bu fikir beni her zaman rahatsız etmiştir. Çünkü izleyici çoğu zaman beklediğimiz şeyi vermez. Onaylanmak, anlaşılmak ya da görülmek isteyebiliriz; oysa bir izleyicinin garanti ettiği tek şey görünürlüktür — daha fazla insanın işinizi görmesi ve kendi yorumlarını oluşturması. Bu yorumların ne olacağı ve insanların nasıl tepki vereceği ise tamamen sizin kontrolünüz dışındadır.
Bu yüzden sık sık ihtiyaç meselesine geri dönerim. Yirmi yılı aşkın bir süredir fotoğraf ürettikten sonra şuna inanıyorum: Bizi yaratıcı olarak besleyen şey bir izleyici değil, bir topluluktur.
Bu ikisi arasındaki fark kritiktir. Bir izleyici üzerinde neredeyse hiçbir etkiniz yoktur. Kimlerin sizi izlediğini seçemezsiniz ve iletişim büyük ölçüde tek yönlüdür — daha çok bir yayın hizmeti gibidir. İşinizi ortaya koyarsınız ve izleyici bunu tüketir. Bu kadar. Topluluk ise ilişkiler üzerinden kurulur. Karşılıklı iletişimin aktığı, kiminle vakit geçireceğinizi seçtiğiniz, neden etkileşim kurduğunuzu ve ne kadar derine indiğinizi belirlediğiniz bir alandır.
Teoride Instagram gibi sosyal platformlar bu konuda yardımcı olmalı. Pratikte ise olmazlar. Sosyal medya bir buluşma alanından çok bir aracılık sistemi gibi çalışır. Takip ettiğiniz herkesin paylaşımlarını görmezsiniz; sizi takip edenler de sizin paylaştığınız her şeyi görmez. Kimin neyi göreceğine algoritmalar karar verir — ve buna sizin hiçbir etkiniz yoktur, ödeme yapmadığınız sürece.
Bu tür aracılı “sosyalleşme” nadiren gerçek bir bağ kurar. Görünürlüğü teşvik eder, diyaloğu değil.
Gerçek bir topluluk istiyorsanız, onu hazır halde bir sosyal ağda bulmanız pek olası değildir. Onu kendiniz inşa etmeniz gerekir — yavaş ve bilinçli bir şekilde, yol boyunca tanıştığınız insanlardan. Ve seçici olmanız şart. Sizi zorlayan, farklı bakış açıları sunan ve sohbeti beklenmedik yerlere taşıyan insanları seçin. Sizden daha iyi fotoğrafçılar olmalarına gerek yok; düşünceli, ilgili ve açık olmaları yeterlidir.
Yıllar önce klasik müzik eğitimi almış bir arkadaşım, öğrencilerinden nadiren ilham aldığını söylemişti. Bunun bazı durumlarda doğru olduğunu kabul etsem de, benim deneyimim farklı. En güçlü gözlemleri, her seviyeden ve yaratıcı yolculuğun farklı aşamalarındaki atölye katılımcılarından duydum. Önemli olan teknik beceri değil; daha önce düşünmediğiniz bir bakış açısı sunabilmeleridir.
Benim bir toplulukta aradığım tam olarak bu. Onay aramıyorum — çünkü bana hiçbir şey öğretmez ve çabuk tüketilir. Onun yerine iyi sorular soran, farklı gören ve dünyaya karşı merakını kaybetmeyen insanlara yöneliyorum.
Bu tür bir topluluğu inşa etmek, en az çaba kadar sezgi de gerektirir. Kiminle bağ kuracağınızı, sizi kimin beslediğini ve işinizi daha net görmenize kimin yardımcı olduğunu öğrenmek demektir. Yaratıcı olmak sadece üretmekle ilgili değildir; ilişki kurmayı, dinlemeyi ve anlamlı bağları fark etmeyi öğrenmekle ilgilidir.
Topluluğunuz yalnızca fotoğrafçılardan oluşmak zorunda değil. En güçlü içgörülerimin bazıları müzisyen arkadaşlarımdan ve farklı disiplinlerde çalışan insanlardan geldi. Paylaştığımız şey bir araç değil, bir düşünme biçimi.
Çoğu zaman kendimi tamamlayıcı işler yapan insanlarla çevrelemenin — yani simbiyotik ilişkilerin — faydasını gördüm. Küçük işletme sahipleri genellikle bağımsızdır, risk almaya açıktır ve fırsatlara hızlı tepki verir. Benim için mesele, olayların gerçekleşmesini bekleyenlerden ziyade onları gerçekleştirmeye odaklanan insanlarla bir arada olmaktır.
Belki de en büyük yaratıcı kırılmam, kitabımı satın almış İzlandalı birini öğle yemeğine davet etmemle geldi. Ülkede bağlantılar kurmayı umarken, bu buluşmanın beni daha önce hiç düşünmediğim bölgelerde çalışmaya götüreceğini bilmiyordum. Yıllar içinde kendisi ve oğlu, hem bakış açımı hem de ne aradığımı gerçekten anladıkları için fotoğrafik gelişimimde belirleyici oldular. En unutulmaz anlardan biri, Haukur’un “Ülkenin bir kısmı siyah fırça darbeleriyle çizilmiş beyaz bir tuval gibi” demesiydi. İzlanda’nın kış iç bölgelerinden bahsediyordu. Yolların olmadığı bu alanlara özel 4×4 araçlarla defalarca gittim. Burası, algının sınırlarını keşfedebildiğim minimalist bir oyun alanı.
Ansel Adams ve Edward Weston baskılarını ve fikirlerini birbirleriyle paylaşıyordu. Onlar birer akrandı ve sürekli devam eden bir diyalog içindeydiler. Bu tür bir alışveriş hâlâ önemini koruyor. Atölyeler, kulüpler, tesadüfi karşılaşmalar ya da birlikte yapılan yolculuklar aracılığıyla hepimizin bizi ileri taşıyan insanları bulması gerekir.
Sonuçta bizi yaratıcı olarak ayakta tutan şey, uzaktan izleyen bir kitle değil; başkalarından gelen uyarım ve etkileşimdir. Sosyal medya bu derinliği ya da kişiselleşmeyi sunamaz — çünkü amacı farklıdır. Bunun yerine, bizi besleyen, kendi işimizi daha net görmemizi sağlayan ve merakıyla süreci canlı tutan insanları bilinçli şekilde bulmalı ve bu ilişkileri sürekli geliştirmeliyiz.
Yazar Hakkında: Bruce Percy, 2007’den bu yana dünya genelinde atölyeler ve fotoğraf gezileri düzenleyen İskoç bir manzara fotoğrafçısıdır. Minimalist manzaralara olan ilgisiyle bilinen Percy; 2003’ten itibaren Bolivya, Japonya, İzlanda, Brezilya ve Patagonya gibi pek çok bölgeyi düzenli olarak ziyaret etmiş ve bu yerlerin çoğunu ikinci evi olarak tanımlamıştır.
Bu makale, ELEMENTS Magazine izniyle yayımlanmıştır. ELEMENTS, zarif manzara fotoğrafçılığına, derinlikli editoryal içeriklere ve sade tasarıma odaklanan aylık bir yayındır. Dergide Charles Cramer, Christopher Burkett, Hans Strand, Rachael Talibart, Christian Fletcher, Charlie Waite ve Steven Friedman gibi önde gelen fotoğrafçıların kapsamlı içerikleri yer almaktadır.