Martin Parr’ın İkonik Common Sense Serisi 27 Yıl Sonra Yeniden Sergileniyor

Gündelik yaşamın aşırılıklarını, kitsch estetiği ve küresel tüketim kültürünü kendine özgü mizahi diliyle ele alan Common Sense, Bristol’da yeniden izleyiciyle buluşuyor.

tarafından Ethem Onur Parlar
2 dk. okuma
A person with blue glittery nail polish holds a burger in a purple Mickey Mouse wrapper while taking a bite.
Disneyland, Tokyo, Japonya, 1997 © Martin Parr / Magnum Photos

Merhum fotoğrafçı Martin Parr’ın en iddialı ve etkili projelerinden biri olan Common Sense, bu ay Bristol Photo Festival kapsamında yeniden izleyiciyle buluşacak.

Fotoğraf tarihinin en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilen Parr, kanserle yıllar süren mücadelesinin ardından geçtiğimiz Aralık ayında 73 yaşında hayatını kaybetti.

Parr, ilk Bristol Photo Festival’ın Sanat Direktörü olarak görev yapmış ve 2025’e kadar festivalin yönetim kurulunda yer almıştı. Etkinliğe yaptığı kalıcı katkıyı ve festivalin vizyonunun şekillenmesindeki rolünü onurlandırmak amacıyla çığır açıcı fotoğraf projesi Common Sense, Bristol Photo Festival kapsamında 16 Ekim–15 Kasım 2026 tarihleri arasında sergilenecek.

Koyu kırmızı ojeli bir el, 5 sentlik bir slot makinesindeki 'Play Credits' düğmesinin üzerinde duruyor.
Las Vegas, Nevada, ABD, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos
Bölmeli bir tabakta waffle, sosis, bacon, jambon, corned beef hash, bagel, şeftalili lor peyniri ve pembe yoğurttan oluşan bir kahvaltı bulunuyor.
Florida, ABD, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos
Amerikan bayrağı desenli mayo giyen bir kişi kumlu sahilde yürüyor; sağ tarafta başka bir kişinin kolu ve altın renkli saati görülüyor.
Florida, ABD, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos
Krem renkli örgü şapka takan bir kişi, Walt Disney Company logolu tek kullanımlık fotoğraf makinesini yüzüne kaldırırken gülümsüyor.
Disneyland, Tokyo, Japonya, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos
Kumla dolu bir küllüğün içine dikey biçimde saplanmış çok sayıda sigara izmariti görülüyor.
Florida, ABD, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos
Açık kahverengi bir spaniel, gökkuşağı çizgili güneş gözlüğü ve aynı desende bir şapka takıyor.
Venice Beach, California, ABD, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos

İlk kez 1999’da sergilenen Common Sense, gündelik aşırılıklara, toplumsal klişelere ve küresel tüketim kültürüne samimi ve çoğu zaman mizahi bir bakış sunuyor. Dünyanın farklı noktalarında çekilen fotoğrafları bir araya getiren Parr; yiyeceklerden modaya, hediyelik eşyalardan hayvanlara ve tüketim ürünlerine kadar gündelik yaşamın ayrıntılarına odaklanıyor.

Seri; gösterişli kıyafetlerden ve takılardan abur cubura ve kitsch hediyelik eşyalara kadar uzanan, canlı ve doygun renklerle dolu görüntülerden oluşuyor. Parr, 35 mm fotoğraf makinesi, ring flaş ve makro objektif kullanarak konularına alışılmadık ölçüde yaklaşıyor; önemsiz görünen nesneleri ve ayrıntıları çağdaş yaşamın çarpıcı portrelerine dönüştürüyor. Bu fotoğraflar komik, absürt ve hatta grotesk olabiliyor; aynı zamanda tüketim kültürünün aşırılıklarını ve çelişkilerini de görünür kılıyor.

Bugüne Kadarki En Büyük Eş Zamanlı Fotoğraf Sergisi

Common Sense 27 yıl önce ilk kez sergilendiğinde, projenin radikal yaklaşımı yalnızca fotoğraflarla sınırlı değildi. Parr, fotoğraf baskısının değerli ve ayrıcalıklı bir sergi nesnesi olduğu yönündeki geleneksel anlayışı reddederek çalışmalarını düşük maliyetli renkli Xerox baskılar halinde sundu. Daha çok ofis ve ticari baskıyla ilişkilendirilen bu yöntem, fotoğrafların ucuz ve kolay biçimde çoğaltılabilmesini sağladı; böylece fotoğrafın nasıl sergilenmesi ve dağıtılması gerektiğine dair yerleşik fikirleri sorguladı.

Sarı şekerleme halkası, kırmızı burun ve ağız ile küçük beyaz-kahverengi bir gözle süslenmiş pembe, kardan adam biçimli bir beze kurabiyenin yakın plan görüntüsü.
Taunton, İngiltere, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos
Pembe kremayla kaplanmış ve kırmızı şekerlemelerle süslenmiş çikolatalı cupcake'lerin üzerinde, okla delinmiş beyaz kalp biçimli 'Love' süsleri bulunuyor.
Florida, ABD, 1998 © Martin Parr / Magnum Photos

Sergi, ölçeği açısından da alışılmışın dışındaydı. Common Sense, tek bir galeride gösterilmek yerine dünyanın farklı noktalarında eş zamanlı olarak sergilendi. Nisan 1999’da beş kıtadaki 41 galeride aynı anda izleyiciyle buluşurken, Mart, Nisan ve Mayıs ayları boyunca toplam 44 mekân projeye ev sahipliği yaptı. Böylece şimdiye kadar düzenlenen en büyük eş zamanlı fotoğraf sergisi olarak kayıtlara geçti ve fotoğrafın küresel ölçekte nasıl çoğaltılabileceği, sergilenebileceği ve paylaşılabileceği üzerine bir deneye dönüştü.

Common Sense, 16 Ekim–15 Kasım 2026 tarihleri arasında Bristol Photo Festival’ın Welcome Building mekânında sergilenecek. Sergiye giriş ücretsiz olacak; festivalin ve devam eden çalışmalarının desteklenmesi için bağış kabul edilecek.

Bunlar da İlginizi Çekebilir