Kesi, Çin’in yüzyıllardır sürdürülen en incelikli dokuma geleneklerinden biri. Adını telaffuz etmek İngilizce konuşanlar için pek kolay olmasa da — yaklaşık “ku-su” diye söyleniyor — ortaya çıkan ipek dokumalar, Çin kültürüne az da olsa ilgi duyanların kolayca tanıyabileceği bir estetiğe sahip.
Kesi ustalarının ürettiği zarif ipek dokumalar, sanatın en parlak dönemini yaklaşık 12. yüzyılda yaşadı. Bugün ise Çin’de geleneksel kesi dokuma tekniğinin resmî mirasçısı olarak tanınan yalnızca sekiz kişi bulunuyor.
Bu sekiz kişiden biri, Suzhou’lu genç sanatçı Jingwei. Renkli ipek iplikleri bölüm bölüm dokuyarak ilerliyor ve tek bir çalışmayı tamamlamak için haftalar harcıyor.
Lexar ve Leica, bu geleneksel sanatın günümüzdeki temsilcilerinden Jingwei’yi belgelemek için fotoğrafçı Jing Huang ile bir araya geldi. Huang’ın yaklaşımı ise klasik belgesel fotoğrafçılıktan oldukça farklı. Nesnenin kendisinden çok, çevresindeki boşluğa, sınırlarına ve geride bıraktığı izlere bakıyor.
Huang, “Benim için fotoğraf yalnızca zamanı kaydetmek değildir,” diyor. “Bazen zamanı unutmakla da ilgilidir. Bir görüntüde kalan şey sadece onun ne zaman ya da nerede çekildiği değil; o an geçtikten sonra da hissedilebilecek bir güzellik taşıyıp taşımadığıdır.”
Ödüllü fotoğrafçının işleri de bu düşünceyi açıkça yansıtıyor. Sessiz, ölçülü ve çağrışımlarla dolu görüntülerinde, çoğu insanın gözden kaçırabileceği küçük ayrıntıları görünür hale getiriyor.
Eski bir Leica SLR ve 35mm film kullanan Huang, projeyi Jingwei’nin zanaatıyla kendi fotoğrafik bakışı arasında kurulan görsel bir diyalog olarak ele aldı.
Huang ve Jingwei’nin çalışmalarının kısa süre önce sergilendiği Leica Gallery Amsterdam’ın yöneticisi ve küratörü Linda Warmerdam, “Bu projeyi anlamlı kılan şey, fotoğrafçının bakışıyla zanaatkârın eli arasında kurulan diyalog,” diyor.
Warmerdam’a göre fotoğraf, Suzhou kesi geleneğinin yalnızca korunması gereken tarihî bir miras olarak değil; zaman, sabır ve insan emeğiyle sürekli yeniden şekillenen yaşayan bir süreç olarak görülmesini sağlıyor.
Huang’ın fotoğraf dili, Çin mürekkep resminden ve küçük formatlı kompozisyonlardan besleniyor. İşlerinde dinginlik, ölçülülük ve denge arıyor. Aynı nitelikler kesi sanatında da belirgin biçimde karşılık buluyor.
Jingwei, “Kesi’de beni en çok etkileyen şey onun ölçülülüğü,” diyor. “Özgürce atılmış bir jest değildir. Çözgü ve atkının düzeni içinde oluşur; zaman, sabır ve elin deneyimiyle yavaş yavaş inşa edilir.”
Shenzhen merkezli bellek çözümleri şirketi Lexar da projenin destekçileri arasında. Çalışmanın tamamen analog bir süreç etrafında şekillenmesine rağmen şirket, sergiyle kurduğu ilişkiyi kendi faaliyetlerinin doğal bir uzantısı olarak değerlendiriyor.
Lexar Avrupa Genel Müdürü Grace Su, “Lexar her zaman yaratıcı sürecin yakınında yer aldı. Fotoğrafçılar, film yapımcıları ve içerik üreticileri, çoğu zaman yeniden üretilemeyecek çalışmalarını korumak için depolama çözümlerine güveniyor,” diyor.
Su, kesi ile fotoğraf arasındaki ilişkiyi ise şöyle özetliyor: “Kesi bir görüntüyü zaman içinde inşa ederken fotoğraf çoğu zaman onu saniyenin çok küçük bir bölümünde yakalar. Ama ikisi de aynı temel karara dayanır: Neyin görülmeye değer olduğuna ve nasıl hatırlanması gerektiğine.”