Primetime Filminin Sıra Dışı Sinematografisi: Dijitalden 16 mm Filme, Filmden 6K’ya

Primetime filmi, 2000'li yılların başındaki televizyon estetiğini yeniden yaratmak için modern dijital sinematografiyi analog film ve eski kamera teknolojileriyle birleştiriyor. Görüntü yönetmeni David Bolen'in sıra dışı tercihleri, sinemada çözünürlük ve teknik mükemmellikten çok görsel anlatımın önemini ortaya koyuyor.

tarafından Ethem Onur Parlar
5 dk. okuma
A man with short blonde hair, wearing a dark suit and a light-colored checkered shirt, looks surprised while holding up one finger.
Görsel: A24.

Chris Hansen ve büyük ilgi gören televizyon programı To Catch a Predator‘ı konu alan Primetime, izleyicileri yalnızca Robert Pattinson ve Merritt Wever’ın hayat verdiği gerilim dolu hikâyesiyle değil, çarpıcı sinematografisiyle de ekran başına kilitliyor.

Filmin kendine özgü analog görünümünün ardındaki en önemli nedenlerden biri, yönetmen Lance Oppenheim ve görüntü yönetmeni David Bolen’in filmin büyük bölümünü ARRI Alexa 35 ile çektikten sonra görüntüleri 16 mm Kodak 50D filme aktarması ve ardından 6K çözünürlükte yeniden taratması. Bu yöntem, dijitalden filme, filmden dijitale (digital-to-film-to-digital) olarak biliniyor.

American Cinematographer için kaleme aldığı yazıda Bolen, görüntülere mümkün olduğunca fazla gürültü ve doku kazandırmak amacıyla filmin büyük bölümünü ISO 6400 değerinde çektiğini anlatıyor.

Primetime’ın Dijitalden 16 mm Filme Uzanan Görüntü Üretim Süreci

Film ekibi, Londra merkezli Cinelab ile çalıştı. Laboratuvar, kendi bünyesinde geliştirilen üçüncü nesil 16 mm Cine-Mitchell film kayıt sistemine sahip. Fiziksel film baskısı oluşturulduktan sonra görüntüler, kadrajın bir kenarından diğerine tutarlı netlik sağlayan ARRISCAN film tarayıcısıyla yeniden dijital ortama aktarıldı. Ardından görüntülere yeniden renk düzenlemesi uygulandı.

Bu yöntem, dijital görüntüye yazılımla analog film greni eklemekten farklı bir yaklaşım izliyor. Görüntü gerçekten fiziksel film malzemesinden geçirildiği için film emülsiyonunun oluşturduğu doku ve ton karakteri de nihai dijital kaydın bir parçası hâline geliyor.

Benzer bir estetiği fiziksel film kullanmadan elde etmek isteyen görüntü yönetmenleri için geliştirilen yazılımlar da bulunuyor. SanalSergi’de daha önce ele aldığımız ARRI Film Lab 1.5, 8 mm, 16 mm ve 65 mm film formatlarının görüntü karakterlerini dijital ortamda yeniden oluşturmayı amaçlayan gelişmiş gren ve halasyon kontrolleri sunuyor. Ancak Primetime‘ın yapımcıları, bu örnekte gerçek film malzemesinden yararlanmayı tercih etti.

Bolen, Primetime‘ın bir bakıma dönem filmi olduğunu ve fiziksel film baskısıyla çalışmanın görüntüleri çok daha sürükleyici hâle getirdiğini söylüyor. Görüntülerdeki yapaylık hissinin filme aktarıldıktan sonra ortadan kalktığını düşündüğünü belirtiyor.

Alışılmadık Kameralarla 2000’lerin Görsel Estetiğini Yeniden Yaratmak

Ancak filmin tamamı dijitalden filme, filmden dijitale yöntemiyle hazırlanmadı. Oppenheim ve Bolen, 2000’li yılların başındaki görüntü estetiğini yeniden yaratmanın ve hikâyeyi izleyiciye daha etkili biçimde aktarmanın yollarını ararken oldukça sıra dışı kamera sistemlerinden de yararlandı.

Bunlardan biri, 2005 yılında piyasaya çıkan MiniDV kamera Panasonic AG-DVX100B idi. Bolen bu kamerayı gizli kamera görüntüleri için kullandı. Aynı kamera ailesi, orijinal To Catch a Predator televizyon programının çekimlerinde kullanılan teknolojiler arasında da yer alıyordu.

Primetime filmindeki gizli kamera görüntüsünde, mavi ve mor desenli tişört giyen sarı saçlı genç bir kişi kırmızı REC kayıt göstergesinin altında kameraya bakıyor.

“Bu kameralarla çalışmak zor, çünkü modern sinema kameralarının aksine Log formatında çekim yapamıyorlar,” diyor Bolen. “Temel ayarlarını pek değiştirmedik; kameraların kendi kontrast karakterinden yararlanmaya karar verdik. To Catch a Predator‘ın çok belirgin bir görünümü var ve bunu mümkün olduğunca çekim sırasında yakalamaya çalıştık. Nihai renk düzenlemesinde bile çok az değişiklik yaptık.”

Log kayıt, modern sinema kameralarında görüntünün geniş bir ton aralığıyla kaydedilmesini ve post-prodüksiyon sırasında daha esnek renk düzenlemesi yapılmasını sağlıyor. ARRI’nin bu alandaki yaklaşımının günümüzde mobil cihazlara kadar nasıl ulaştığını, SanalSergi’nin Honor Magic9 Pro Max ve ARRI Cinema modu hakkındaki teknik değerlendirmesinde de incelemiştik.

Ancak eski DV kameraların kendine özgü görüntü karakteri, kurgu aşamasında önemli bir soruna yol açtı: Farklı kameralarla çekilen görüntüler birbirleriyle nasıl uyumlu hâle getirilecekti? Sonuçta DV kameralar, modern sinema kameralarının sunduğu görüntü karakterine sahip değildi.

Bolen, Mark Bone’un YouTube kanalındaki söyleşisinde bu sorunu anlatıyor: “Görüntüleri birbirleriyle eşleştiremiyorduk. Ayarlarla ne kadar oynarsak oynayalım bazıları kırmızıya, bazıları yeşile kayıyordu. Bazılarında ise pozlama doğru görünmüyordu.”

Primetime filminden loş ışıklı bir banyo sahnesinde, çizgili gömlek giyen bir adam iki eliyle aynadaki yansımasına dokunuyor.

Ancak Oppenheim bu uyumsuzluğu önemsemedi ve geleneksel kuralları bir kenara bıraktı. Hatta aynı sahneleri farklı kameralarla çekiyor, kurgu sırasında ise en beğendiği görüntüyü seçiyordu.

1982 Model Tüplü Kamera ve Kolonoskopi Kamerası

Oppenheim ve Bolen’in kullandığı sıra dışı kameralar bunlarla da sınırlı değildi. İkili, Plumbicon görüntü tüplerine sahip eski bir televizyon kamerasından ve tıbbi muayenelerde kullanılan, kolonoskopi kameralarına benzer minyatür bir kameradan da yararlandı.

Archer Green’in de dikkat çektiği Plumbicon kamera, 1980’li yılların teknolojisini temsil ediyor. Bolen’in American Cinematographer‘daki açıklamasına göre çekimlerde özellikle 1982 yılında üretilen Sony DXC-M2 yayın kamerası kullanıldı.

Bolen, bu kamerayı tarihsel açıdan döneme birebir uygun bir araç olmaktan çok, filmin ruhunu yansıtan bir kamera olarak düşündüklerini anlatıyor. RGB görüntü tüplerinden oluşan sistem, ışığı kırmızı, yeşil ve mavi bileşenlerine ayırıyor. Zamanla eskiyen ve yıpranan tüpler ise kendilerine özgü görüntü kusurları oluşturuyor.

“Bir bakıma ruhu olan bir kamera gibi hissettiriyor; tıpkı bir insan gibi zamanla yıpranıyor,” diyor Bolen.

Modern dijital kameralarda ortadan kaldırılmaya çalışılan renk sapmaları ve görüntü kusurları, burada bilinçli birer anlatım aracına dönüşüyor. Kamera seçimi, yalnızca belirli bir dönemin görüntü estetiğini yeniden yaratmak için değil, karakterlerin psikolojik durumlarını ve hikâyenin gözetleme temasını desteklemek için de kullanılıyor.

Filmin bazı yakın plan görüntülerinde Bolen, doktorların kolonoskopi gibi tıbbi muayenelerde kullandığı küçük kameralardan birine başvurdu. Film ekibi, yaratmak istedikleri görsel etkiyi güçlendirmek için özel bir çekim düzeneği bile hazırladı.

Görüntü yönetmeninin American Cinematographer‘daki anlatımına göre bu düzenek, içinde LED ışıkların bulunduğu yaklaşık 1,5 metre uzunluğunda bir tünelden oluşuyordu. Kamera tünelin içinden çekilerek hareket ettirildi ve görüntü daha sonra tersine oynatıldı. Böylece izleyicinin bir bilgisayar ekranından diğerine doğru yolculuk ettiği hissi, dijital görsel efektlere başvurulmadan oluşturuldu.

“Bu biraz korkutucuydu, çünkü kamera 480p çözünürlükte çekim yapıyordu. Bunu nasıl onaylatacağımı düşünüyordum. Ancak hakkını vermek gerekir ki filmin dağıtımcısı A24 bu fikri harika buldu,” diyor Bolen.

Primetime Filminde Kullanılan Kameralar ve Görüntü Formatları

Filmin sinematografisini oluşturan dört farklı kamera sistemi ve analog film iş akışı şöyle özetlenebilir:

  • ARRI Alexa 35: Filmin ana dijital sinema kamerası. Çekimlerin büyük bölümünde daha belirgin görüntü dokusu elde etmek amacıyla ISO 6400 kullanıldı.
  • Panasonic AG-DVX100 serisi: Orijinal televizyon programının gizli kamera estetiğini yeniden oluşturmak için kullanılan MiniDV kameralar.
  • Sony DXC-M2: 1982 model Plumbicon görüntü tüplerine sahip yayın kamerası. Renk sapmaları ve kendine özgü görüntü kusurları yaratıcı amaçlarla kullanıldı.
  • Minyatür tıbbi kamera: Özel yakın planlar ve fiziksel çekim efektleri için kullanılan 480p çözünürlüklü kamera.
  • Kodak 16 mm 50D: Alexa görüntülerinin fiziksel filme aktarılması, ardından ARRISCAN ile 6K çözünürlükte yeniden taranması için kullanılan analog film malzemesi.

MiniDV ve tüplü kameralarla çekilen görüntüler ise kendilerine özgü karakterlerini korumaları amacıyla fiziksel filme aktarılmadı. Bu görüntüler, farklı formatların bir araya getirildiği nihai kurgu ve renk düzenleme sürecine dahil edildi.

Bolen’in yaklaşımı, sinematografide teknik mükemmelliğin her zaman en yüksek çözünürlüğe veya en temiz görüntüye ulaşmak anlamına gelmediğini hatırlatıyor. Kullanılan görüntüleme aracının hikâyeyle kurduğu ilişki, kimi zaman teknik özelliklerinden çok daha önemli olabiliyor.

“Hiçbir kural yok. 6K çekmek zorunda değiliz. 480p büyük ekranda harika görünüyor; buna bayılıyorum. Filmin en sevdiğim bölümü,” diyor Bolen.


Görsel kredileri: A24.

Bunlar da İlginizi Çekebilir