Spontane karelerin çağında, bu retrospektif portreciliğin en abartılı (OTT) imgelerinin arkasındaki emeği ortaya koyuyor.
Bugün fotoğrafçılığa hakim olan tek bir stil varsa, o da sade görünüm: temiz kadrajlar, doğal ışık, gerçek anlar. David LaChapelle bunun tam karşısında duruyor. Ve bu hafta Orlando Museum of Art’ta açılan, ABD’deki en büyük müze sergisi, tam da şu anda görmemiz gereken şey olabilir.
Herkes anlık yakalanmış karelerin peşindeyken, LaChapelle baştan sona dünyalar inşa ediyor. Fotoğrafları spontane biçimde yakalanmıyor; devasa fiziksel setler, kalabalık ekipler ve ergenlik yıllarında icat ettiği tuhaf bir teknikle günler boyunca kuruluyor: filmi banyo etmeden önce negatiflerin üzerine kelimenin tam anlamıyla boya yapmak.
Bu yöntem, North Carolina School of the Arts’ta resim öğrencisi olduğu dönemden geliyor. Karanlık odada istediği yoğun renkleri elde edemeyince, bir fırça kapıp doğrudan negatiflerin üzerine boyamaya başlamış. Herkes çadır kurarken onun gökdelen dikmesi gibi.
Bir şeyler yapmak önemli
17 yaşında, New York’taki ilk galeri sergisinin ardından Andy Warhol, LaChapelle’i Interview Magazine için çekim yapması adına işe aldı. 1997’ye gelindiğinde The New York Times, onun bir sonraki fotoğrafçı kuşağını Richard Avedon’un etkilediği gibi etkileyeceğini yazıyordu.
Ama LaChapelle’in asıl etkisi görünümünün ötesinde. Fotoğrafçılığın giderek telefonu doğrultup gerisini yazılıma bırakmak anlamına geldiği bir dönemde, onun işi gerçekten bir şeyler yapmaya odaklanıyor.
As the World Turns başlıklı Orlando sergisi, her bir kareye nelerin girdiğini gösteren kamera arkası görüntülerini içeriyor: eskizler, atıştırmalık ambalajlarından yapılmış maketler, yalnızca tek bir kare için var olan setleri günlerce kurmak. Bu, Hollywood prodüksiyonu ölçeğinde bir fotoğrafçılık.
Sergide, Tupac Shakur ve David Bowie’nin erken dönem ünlü portrelerinden, Rönesans tablolarını modern pop kültürüyle yeniden kuran dini sahnelere kadar dört on yıla yayılan 100’den fazla eser yer alıyor. Hatta eski fresk tekniklerinden ilham alan yepyeni, büyük ölçekli bir iş de var; çünkü belli ki sıradan fotoğraf yeterince iddialı değil.
Fotoğrafçılığın çoğu “doğal” görünmeye çalışırken — “az önce uyanmış gibiyim” havası — LaChapelle yapaylığı kutluyor. Görüntüleri bariz şekilde kurgulanmış, bariz şekilde boyanmış, bariz şekilde gerçek dışı. Ve bir şekilde, bu uç noktaya giderek; ünlü tapınması, tüketimcilik, din ve çevresel felaketler hakkında, daha “otantik” yaklaşımların ıskaladığı gerçekleri açığa çıkarıyor.
Ünlü portrelerini ele alalım. Çoğu portre fotoğrafçısı, şöhretin arkasındaki “gerçek” kişiyi ortaya çıkarmaya çalışır. LaChapelle ise şöhretin kendisini fotoğraflar; konularını modern zaman azizlerine ya da tüketim ürünlerine dönüştürür. Reklamcılığın kendi numaralarını, hem kutlayıp hem de alaya alarak, yine reklamcılığa karşı kullanır.
Bu yaklaşım, tahmin edileceği üzere, büyük ekipler gerektirir. Kamerasıyla sokaklarda tek başına dolaşan fotoğrafçının aksine, LaChapelle set kurucular, ışık ekipleri ve dijital sanatçılarla çalışır.
Fotoğrafları geleneksel fotoğrafçılıktan çok film prodüksiyonlarına yakındır; ki bu da mantıklıdır, zira Britney Spears, Elton John ve diğerleri için müzik videoları yönetmiş, ayrıca Los Angeles sokak dansını konu alan Rize belgeselini çekmiştir.
Daha fazlası, daha iyidir
Instagram’ın minimalist estetiğine alışkın olanlar için, bu “daha fazlası daha iyidir” yaklaşımı faydalı bir hatırlatmadır: iyi fotoğraflar üretmenin tek bir yolu yoktur. Bazen büyütmek, küçültmekten daha iyi sonuç verir.
Yapay zekâ fotoğrafçılığı algoritmaların ürettiği bir şeye dönüştürme tehdidi taşırken, LaChapelle’in her şeyi fiziksel olarak inşa etme ısrarı neredeyse isyankâr hissettiriyor. Bunlar, birinin gerçekten bir şey inşa etmesini, boyamasını, ışıklandırmasını ve gerçekten var olan bir şeyi fotoğraflamasını gerektiren imgeler.
Bu dokunsal yaklaşım fotoğrafçılığın geleceği mi, yoksa geçmişi mi; bunu kimse bilemez. Ama minimalist estetiğin ve “gerçek hayat” anlarının tahakkümünden sıkılan herkes için As the World Turns, büyük inşa etmenin, abartmayı göze almanın, tamamen uçlara gitmenin… ve yine de anlamlı fotoğraflar üretmenin mümkün olduğunu gösteriyor.
David LaChapelle: As the World Turns şu anda Orlando Museum of Art’ta (2416 N Mills Ave, Orlando, FL 32803) açık ve 03 Mayıs’a kadar devam ediyor.
