Dünyanın İlk Fotoğrafı Nasıl Çekildi?
Dünyanın ilk fotoğrafı, çekildiği Fransa’ya yaklaşık iki yüzyıl sonra ilk kez geri dönüyor. Nicéphore Niépce’nin 1826 ya da 1827’de çektiği — kesin tarih bilinmiyor — Le Gras Penceresinden Görünüm adlı eser, Fransa’nın fotoğrafın 200. yılı kutlamaları kapsamında Burgonya bölgesindeki Chalon-sur-Saône kentinde sergilenecek.
Bir avluyu gösteren görüntü, Niépce’nin Chalon-sur-Saône yakınlarındaki Saint-Loup-de-Varennes köyünde bulunan evinin bir odasından çekildi. Fotoğraf, doğal olarak ışığa duyarlı bir reçine olan Yahudiye bitümüyle kaplanmış kalaylı bir levhaya kaydedildi. Niépce, yaklaşık sekiz saat süren pozlama için bir camera obscura kullandı.
Niépce, görüntüyü çektikten kısa süre sonra Kew’deki ağabeyini ziyaret etmek ve Yunancada “güneşle çizim” anlamına gelen heliografi adını verdiği fotoğraf tekniğini tanıtmak için Birleşik Krallık’a gitti. Görüntü oluşturma yöntemini Royal Society’ye ve Kral IV. George’a göstermeyi umuyordu. Ancak Niépce, kimyasal işleminin teknik ayrıntılarını açıklamayı reddetti. Bu tutum, kurumun yeni keşifleri inceleme kurallarına aykırı olduğundan Royal Society’de planlanan sunum gerçekleşmedi. Niépce aynı yıl Fransa’ya dönerken bazı levhalarını botanik illüstratörü ve dostu Francis Bauer’e bıraktı.
Niépce’nin günümüze ulaşan ilk görüntüsü, 1963’te Austin’deki Teksas Üniversitesi Harry Ransom Center tarafından satın alınan Gernsheim Koleksiyonu’nda bulunuyor. Michael Pritchard’ın aktardığına göre Gernsheim Koleksiyonu, ABD’de fotoğraf tarihi alanındaki en önemli koleksiyonlardan biri ve 35 binden fazla görüntü içeriyor.
Teksas Üniversitesi Harry Ransom Center ile Musée Nicéphore Niépce, Le Gras Penceresinden Görünüm’ün 2027 yılında her iki müzede de sergileneceğini ortaklaşa duyurdu. Eser, Niépce’nin heliografi deneylerinin fotoğraf tarihindeki kalıcı önemini bir kez daha görünür kılacak.
Heliograf, ilk olarak 27 Şubat 2027’de açılacak Radikal Formlar: Harry Ransom Center Koleksiyonlarından Fotoğrafik Deneyler sergisinde gösterilecek. Ardından Fransa’ya götürülecek eser, 26 Nisan–20 Haziran 2027 tarihleri arasında Niépce’nin evine ve levhanın üretildiği yere yakın Chalon-sur-Saône’daki Niépce Müzesi’nde düzenlenen Helios 1826–1827 sergisinde ziyaretçilerle buluşacak.