Nikon, Red iş birliğiyle geliştirilen ve açık biçimde video üreticilerini hedefleyen yeni kamerası Nikon ZR’yi duyurdu. ZR, fotoğraf ağırlıklı Z6III ile aynı 24,5 MP “kısmen yığılmış (partially stacked)” full-frame sensörü kullanıyor ve pek çok temel yeteneği bu modelden devralıyor. Ancak video tarafında önemli farklar sunuyor.
En dikkat çekici yeniliklerden biri, yeni R3D (NE) RAW video codec’i. Buna ek olarak kamera, video odaklı bir arayüz, 32-bit float dahili ses kaydı ve tamamen video üretimine göre şekillendirilmiş bir kullanım deneyimi sunuyor. Dahili 32-bit float ses kaydı, bu segmentte endüstri için bir ilk olarak öne çıkıyor.
ZR’de mekanik deklanşör bulunmuyor; bu da tasarımın tamamen video öncelikli kurgulandığını net biçimde gösteriyor. 6K çözünürlükte 60p’ye kadar video kaydı, gelişmiş konu tanıma özellikli otomatik netleme ve güçlü gövde içi görüntü sabitleme sistemiyle Nikon, ZR’yi ciddi içerik üreticileri için konumlandırıyor.
Teknik Özellikler (Öne Çıkanlar)
- 24,5 MP full-frame “partially stacked” CMOS sensör
- Nikon Z mount
- 7.5 EV gövde içi titreşim engelleme (IBIS)
- 6K 60p’ye kadar video
- R3D (NE) RAW video codec
- 4 inç, 3.07M nokta (1280 × 800 px), 1000 nit ekran
- CFexpress Type B + microSD kart yuvası
- İnsan, hayvan, araç ve uçak için gelişmiş AF konu tanıma
- Dahili 32-bit float ses kaydı
- Mekanik deklanşör yok
Nikon ZR, 2199 dolar fiyat etiketiyle satışa çıkacak. Bu, Z6III’ten 500 dolar daha uygun bir konumlandırma anlamına geliyor.
İçindekiler
Yenilikler
Tanıdık sensör, yeni gövde
ZR’nin kalbinde, mekanik deklanşör hariç tutulduğunda, Z6III ile aynı yapı yer alsa da bu durum dışarıdan bakıldığında hemen fark edilmiyor. Kamera, elektronik vizörü olmayan, kutu formunda bir gövdeye ve minimal bir tutma alanına sahip. Bu tasarım, boşluk sorunlarıyla uğraşmadan gimbal üzerine kolayca monte edilmesini sağlıyor.
Arka tarafta, 4 inç boyutunda ve 3,07 milyon noktalı büyük bir ekran bulunuyor. Video kullanımına uygun 16:10 en-boy oranına sahip olan bu ekran, 1280 × 800 piksel çözünürlük sunuyor ve 1000 nit tepe parlaklığına ulaşıyor. Nikon’a göre ekran, P3 renk gamını destekliyor; bu da sRGB sınırlarının ötesinde çalışırken renklerin daha doğru bir ön izlemesini sunmayı amaçlıyor.
Ekranın arka kısmında Nikon ve Red logoları yer alıyor. ZR, Nikon’un Red’i satın almasının ardından, her iki markanın logosunu birlikte taşıyan ilk kamera olma özelliğini taşıyor (Z-mount Raptor’un gövde kapağı hariç tutulursa).
R3D (NE) Codec
ZR, Nikon’un N-Raw formatı ve ProRes Raw’a ek olarak R3D (NE) adlı yeni bir RAW video codec’i sunuyor. Red’in sinema kameralarının kaydettiği Redcode RAW ile birebir aynı olmasa da, onunla birlikte kurgulanmak üzere tasarlanmış ve aynı Log eğrisi ile renk gamını kullanıyor.
Bu da önemli bir avantaj sağlıyor: Red kameralar için hâlihazırda mevcut olan Look Up Table (LUT)’lar ZR ile de kullanılabiliyor. Böylece ZR ve Red sinema kameralarından gelen görüntülerin birlikte kurgulanması çok daha kolay hale geliyor.
R3D (NE) ile çekim yapıldığında ZR, 6K ve DCI 4K çözünürlüklerde 60p’ye kadar, UHD 4K’da ise 120p’ye kadar kayıt alabiliyor. Aynı çözünürlük ve kare hızı seçenekleri N-Raw için de geçerli.
Nikon’a göre başlangıçta R3D (NE) görüntülerinin, Red Cine X Pro adlı yazılımda işlenmesi gerekecek. Bu aşamada parlaklık (ISO olarak etiketlenmiş) ve renk ayarları yapılacak, ardından düzenleme yazılımlarının anlayabileceği bir dosya olarak “geliştirilecek”. Ancak farklı kurgu yazılımlarına doğrudan yerel destek eklenmesi için planlar olduğu da belirtiliyor.
Cine EI
R3D RAW, kazanç (gain) konusunda farklı bir yaklaşım benimsiyor. ISO ayarına bağlı olarak kamerada değişken kazanç uygulanmak yerine, kamera kazancı düşük (ISO 800) ya da yüksek (ISO 6400) adımlardan birine kilitliyor. ISO değeri değiştirildiğinde bu bilgi bir metadata etiketi olarak kaydediliyor ve pozlama ölçümü, parlak alanlar ile gölgeler arasında farklı bir denge yakalayacak şekilde ayarlanıyor; ancak görüntüye eklenen kazanç miktarı değişmiyor.
Bu yaklaşım, Sony’nin video odaklı kameralarında yer alan Cine EI (exposure index) moduna benzer bir yapı sunuyor ve videonun parlaklığını (“ISO”) post-prodüksiyon aşamasında daha hassas şekilde kontrol etmeye olanak tanıyor. Buna karşılık N-Raw, fotoğraf modunda olduğu gibi değişken kazançla çekiliyor; dolayısıyla bu ayar sonradan değiştirilemiyor.
R3D (NE)’ye ek olarak ZR, Z6III’ün desteklediği diğer iki RAW formatını da sunuyor: Nikon’un N-Raw codec’i ve Apple ProRes Raw. Ancak önceki Nikon modellerinde olduğu gibi, yaygın destek sunan ProRes Raw, kameranın en yüksek çözünürlük ve kare hızı seçeneklerinde kullanılamıyor.
Dahili 32-bit float kayıt
ZR, tamamen dahili 32-bit float ses kaydı sunan ilk aynasız kamera olma özelliğini taşıyor. 32-bit float’a aşina olmayanlar için: bu kayıt yöntemi, geleneksel 16 ya da 24-bit kodlamadan tamamen farklı bir şekilde çalışır ve çok daha geniş bir değer aralığını kaydetmeye olanak tanır. Genellikle hem çok düşük hem de çok yüksek seslerin yakalanabilmesi için çift kazançlı (dual gain) amplifikatörlerle birlikte kullanılır.
Bunun en büyük avantajı, kazancı hassas biçimde ayarlama ve sesin kırpılmasından (mikrofonun fiziksel sınırları aşılmadığı sürece) endişe etme gereğini ortadan kaldırmasıdır. Panasonic GH7 gibi bazı kameralar, harici bir XLR adaptörüyle 32-bit float kaydı desteklese de, ZR bu özelliği herhangi bir harici adaptöre ihtiyaç duymadan sunuyor.
Dahası, 32-bit float kayıt; Nokia’nın OZO yönlü teknolojisini kullanan dahili mikrofonla olduğu kadar 3,5 mm mikrofon girişi üzerinden de yapılabiliyor. Bu da özelliğin her zaman aktif olarak kullanılabilmesini sağlıyor.
Dijital hotshoe
ZR, geleneksel bir 3,5 mm mikrofon girişine sahip olmasının yanı sıra, ses desteği sunan dijital bir hotshoe da içeriyor. Nikon, bu bağlantıyı kullanacak kompakt bir mikrofon ile birlikte bir XLR adaptörü geliştirdiğini belirtiyor.
Şu aşamada, üçüncü parti firmaların bu sistem için aksesuar üretip üretemeyeceği net değil. Örneğin bazı DJI kablosuz mikrofon alıcıları, Sony kameraların dijital hotshoe’larına doğrudan takılabiliyor ve 3,5 mm kablo kullanımını gereksiz kılıyor. Nikon’un sistemi için benzer çözümlerin geliştirilip geliştirilmeyeceği ise henüz belirsiz.
Nasıl Karşılaştırılır
ZR’ye bakmak bile, onun film yapımcıları için Sony’nin FX serisi kameralarına bir rakip olarak konumlandığını anlamak için yeterli. Vizörsüz tasarımı, doğrudan FX3 ve APS-C/Super35 sensörlü FX30 modelleriyle karşılaştırılmasına yol açıyor; ancak fiyatlandırma olarak FX2’ye daha yakın duruyor. Buna karşın Nikon, video için FX2’de kullanılan ve a7 IV’ten tanıdığımız nispeten yavaş okuma hızına sahip sensöre kıyasla çok daha uygun bir sensör sunuyor.
Görünürdeki benzerliklere rağmen (yüksek çözünürlüklü 60p RAW kayıt gibi), ZR, bugün erken saatlerde duyurulan Canon C50 ile birebir aynı kulvarda bir rakip sayılmaz. C50; gövde içi stabilizasyona sahip olmayan, aktif soğutmalı bir kamera ve elde kullanım yerine daha çok sabit kurulumları hedefliyor. Timecode girişi, anamorfik lenslerle çalışmak için desqueeze ön izleme modları ve vidalanabilir mount adaptörleri gibi özelliklerin sunulması, bu modelin bireysel kullanıcılar yerine endüstri odaklı kullanımı hedeflediğini gösteriyor.
| Nikon ZR | Sony FX2 | Nikon Z6III | Canon C50 | |
|---|---|---|---|---|
| Çıkış fiyatı (MSRP) | $2199 | $2699 | $2699 | $3899 |
| Çözünürlük | 24MP | 33MP | 24MP | 32MP |
| Sensör tipi | Kısmen stacked CMOS | BSI CMOS | Kısmen stacked CMOS | Dual Pixel AF’li CMOS |
| IBIS değeri (Merkez / Çevre) |
7.5 / 7 | 5.0 / 5.0 | 8.0 / 7 | N/A |
| Mekanik deklanşör | Yok | Yok | Var | Yok |
| Kayıt medyası | CFexpress B / UHS-I microSD | CFexpress A / UHS-II SD / UHS-I SD | CFexpress B / UHS-II SD | CFexpress B / UHS-II SD |
| Vizör | N/A | 3.68M nokta 0.7× büyütme tilt |
5.76M nokta 0.8× büyütme |
N/A |
| Arka ekran | 4.0" 3.07M nokta (1280 × 800 px) 1000 nit |
3.0" 1.04M nokta (720 × 480 px) |
3.2" 2.09M nokta (1024 × 680 px) |
3.0" 1.62M nokta |
| Maks. çözünürlük / fps | 6K/60 | DCI 4K/30 1.5× crop |
6K/60 | 7K/60 7K/30 open-gate |
| Proxy kayıt | Hafıza kartına | Var | Hafıza kartına | Var |
| RAW seçenekleri | R3D, N-Raw, ProRes RAW | Atomos Rec çıkışı | N-Raw, ProRes RAW | Canon RAW Light |
| Cine EI | Var | Var | Yok | Yok |
| Ses özellikleri | 4 kanal 32-bit float / 24-bit | 4 kanal 24-bit | 4 kanal 24-bit | 4 kanal 24-bit |
| LUT yükleme | 10 Sadece ön izleme |
12 Ön izleme, göm, uygula |
Yok | Yalnızca uygula (dahili ön izleme LUT’ları) |
| Anamorfik desqueeze | Yok | Var (2.0 / 1.3×) |
Yok | Var (2.0, 1.8, 1.5, 1.3×) |
| Aktif soğutma | Yok | Var | Yok | Var |
| Pil ömrü (CIPA) Gerçek / Sürekli |
155 / 100 dk | 100 / – dk | Belirtilmedi | |
| Boyutlar | 133 × 81 × 49 mm | 130 × 78 × 104 mm | 139 × 102 × 74 mm | 142 × 88 × 95 mm |
| Ağırlık | 630 g | 679 g | 760 g | 670 g |
Nikon ZR, aktif soğutma sistemi olmadan Sony’nin küçük FX modellerinden birine oldukça benzer görünüyor. Tıpkı FX2 ve FX3’ün, sırasıyla fotoğraf odaklı a7 IV ve a7S III gövdeleriyle donanım paylaşması gibi, ZR de temelde videoya uyarlanmış bir Z6III niteliğinde. Bu nedenle vizör, fotoğraf dostu gövde formu ve mekanik deklanşörü kaybederken; daha fazla RAW video seçeneği, dijital girişlere sahip bir hotshoe ve 32-bit float ses kaydı kazanıyorsunuz. Buna rağmen Nikon, ZR’yi Z6III’ten kayda değer ölçüde daha düşük bir fiyatla konumlandırmış.
Daha da önemlisi, ZR; video açısından özellikle güçlü bir sensöre sahip olmayan FX2’nin fiyatının altına iniyor ve benzer rolling shutter performansı sunmasına rağmen yalnızca yerel 4K kayıt yapan FX3’ün yaklaşık 4100 dolarlık fiyatının neredeyse yarısına satılıyor. Nikon’un 6K kayıt sunması da bu farkı daha belirgin kılıyor. Pek çok açıdan bakıldığında ZR, fiyat/performans açısından oldukça cazip görünüyor.
Gövde ve Kullanım
ZR, görece kompakt bir gövdeye sahip ve ilk bakışta Sony FX3’ün orijinal versiyonunu akla getiriyor; ancak FX serisindeki 1/4-20 montaj noktalarının yoğunluğu burada yok ve kanatçıklı hava çıkışları da bulunmuyor, çünkü ZR aktif soğutma içermiyor.
Aslında ZR, vizörü çıkarılmış bir Z6III olarak da düşünülebilir ve benzer şekilde sağlam bir gövde hissi sunuyor. Nikon’un birkaç yıldır kullandığı fiber takviyeli plastik malzeme burada da tercih edilmiş; bu yapı, fazla ağırlık eklemeden güven veren bir sağlamlık hissi sağlıyor. Bu da kamerayı gimbal üzerinde kullanmayı tercih edenler için avantajlı olabilir.
Bağlantılar
ZR, bir video kameradan bekleyeceğiniz çoğu bağlantıya sahip: USB-C (3.2 hızlarında) ve 3,5 mm kulaklık ile mikrofon girişleri. Sürpriz olan nokta ise tam boy yerine micro HDMI kullanılması. Kameranın kompakt formu düşünüldüğünde bu tercih mantıklı olsa da, monitör ya da harici kayıt cihazlarını düzenli olarak bağlamayı planlayanlar daha sağlam bir bağlantı türünü tercih edebilirdi.
Depolama tarafı da alışılmışın biraz dışında. CFexpress Type B yuvası, üst seviye bir video kameradan beklendiği gibi; ancak ikincil UHS-I microSD kart yuvası pek öyle değil. Bu yuva, kameranın desteklediği çoğu format için yeterince hızlı olmadığından kayıt yedeği almak için kullanılamıyor ve proxy kayıt için de uygun değil (R3D (NE) veya N-Raw çekimlerinde proxy dosyaları ana karta kaydediliyor). Bu nedenle çoğu kullanıcı microSD yuvasını büyük olasılıkla ayar ve LUT aktarmak ya da fotoğraf çekimi için kullanacaktır.
Pil
Nikon ZR, Z6III ile aynı EN-EL15c pili kullanıyor. 16 Wh kapasiteli bu pil, CIPA’nın standart testlerine göre Z6III’te fotoğraf çekiminde tek şarjla 390 kare, video tarafında ise 100 dakika “gerçek” kayıt süresi sunuyor.
Nikon, ZR için resmi pil ömrü değerlerini henüz paylaşmadı; ancak performansın büyük ölçüde benzer olmasını bekliyoruz: iyi seviyede, fakat olağanüstü değil.
Video yetenekleri
Bekleneceği üzere Nikon, ZR’nin RAW yeteneklerine ağırlık veriyor; ancak birçok kullanıcı için iyi bir 10-bit Log kayıt, daha az veri yoğun bir iş akışıyla yeterli düzeyde kurgu esnekliği sunuyor (10-bit Log ile 12-bit lineer RAW arasındaki kurgu esnekliği farkı, JPEG ile RAW fotoğraflar arasındaki farktan çok daha küçüktür).
Kodlanmış seçenekler
ZR, gamma kodlamalı video tarafında geniş seçenekler sunuyor: All-I ProRes 422, 10- veya 8-bit 4:2:0 H.265 ya da 8-bit 4:2:0 H.264 MP4.
Çoğu zaman olduğu gibi, en yüksek veri oranına sahip seçenekler ProRes’te sunulmuyor. Ayrıca Z6III’te olduğu gibi, ZR’nin de 4K/120 veya 100 çekim yapabilmesi için APS-C / Super35 alanına kırpma uygulaması gerekiyor.
| Çözünürlük | Kare hızları | Bölge | ProRes 422 10-bit MOV |
H.265 (4:2:0) 10 veya 8-bit MOV |
H.264 (4:2:0) 8-bit MP4 |
|---|---|---|---|---|---|
| 5.4K | 60 / 50 | Tam genişlik | Yok | Var | Yok |
| 30 / 25 / 24 | Var | Var | Yok | ||
| 4K (3840 × 2160) |
60 / 50 / 30 / 25 / 24 | Tam genişlik veya 1.5× crop | Var | Var | Yok |
| 120 / 100 | 1.5× crop | Yok | Var | Yok | |
| Full HD (1920 × 1080) |
120 / 100 | Tam genişlik veya 1.5× crop | Var | Var | Yok |
| 60 / 50 | Tam genişlik veya 1.5× crop | Var | Var | Var | |
| 30 / 25 / 24 | Tam genişlik veya 1.5× crop | Yok | Var | Var | |
| 240 / 200 | 1.03× crop | Yok | Var | Yok |
RAW seçenekleri
Yakalanması ya da işlenmesi her zaman en kolay seçenekler olmasalar da, ZR’nin RAW video modları muhtemelen en çok dikkat çeken özellikler arasında yer alıyor.
Kamera, Red türevi R3D NE RAW ya da mevcut Nikon N-Raw formatında 6K/60’a kadar kayıt yapabiliyor. Daha yaygın destek sunan ProRes RAW codec’ini kullanabilmek için ise kare hızının 30p’ye düşürülmesi gerekiyor.
| Çözünürlük | Bölge | Kare hızları | R3D NE | N-Raw | ProRes RAW HQ | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 6.0K | 6048 × 3402 | Tam genişlik | 60 / 50 | Var | Var | Yok |
| 30 / 25 / 24 | Var | Var | Var | |||
| 4.0K | 4030 × 2268 | Tam genişlik | 60 / 50 / 30 / 25 / 24 | Var | Var | Var |
| 3984 × 2240 | 1.52× crop | 120 / 100 | Var | Var | Yok | |
| 60 / 50 / 30 / 25 / 24 | Var | Var | Var |
R3D ve N-Raw modlarının ISO’yu ele alış biçimlerindeki farklılıklara dikkat etmek gerekiyor. Ayrıca N-Raw formatının, ihtiyaç duyan bazı Nikkor lensler için lens düzeltmelerini uygulamaya yönelik metadata’yı kaydedebildiğini biliyoruz; ancak aynı durumun R3D için de geçerli olup olmadığını test edemedik. Bu da iş akışınıza ek bir karmaşıklık katma potansiyeli taşıyor. Üretim sürümü kameralar ve işleme yazılımı hazır olduğunda bunu test etmeyi umuyoruz.
Deklanşör açısı
ZR, kutudan çıktığı haliyle pozlamayı deklanşör açısı cinsinden ayarlamanıza izin veren ilk Nikon kamera. (Bu özellik Z8 ve Z6III’e çıkış sonrası, firmware ile eklendi.) 60 ve 50 fps görüntüleri 30, 25 veya 24p kadar rahat çekebilen bir kamera için bu özellikle değerli; çünkü kare hızları arasında geçiş yaptığınızda pozlama süresinin buna göre otomatik uyum sağlamasını mümkün kılıyor. Böylece, kare hızını değiştirdikten sonra unutup çok yüksek ya da çok düşük enstantane ile çekim yapma riski azalıyor.
İlk izlenimler
Nikon ZR’nin arka ekranında Red ibaresi oldukça belirgin biçimde yer alıyor; ancak bu, kameranın geliştirme sürecinin görece geç bir aşamasında alınmış bir markalama kararı gibi hissettiriyor. Menüleri, yerleşimi ve kullanım şekli, diğer tüm yönleriyle tam anlamıyla Nikon karakteri taşıyor.
Buna rağmen kamera, Red’in etkisinin her noktaya nüfuz ettiği hissini vermese de; daha Red’e yakın RAW seçeneklerinin eklenmesi ve kazanç konusunda “EI” yaklaşımının benimsenmesi — yani “ISO”nun işleme sürecinin bir parçası olarak ayarlanabilmesine olanak tanınması — Nikon’un yakın zamanda bünyesine kattığı sinema bölümünden gelen belirgin bir katkıyı temsil ediyor.
Ne kadar gelişmiş RAW seçeneklerine sahip olursa olsun, aktif soğutmanın olmaması, prodüksiyon şirketlerinin ZR’yi ana kamera olarak benimsemesi açısından bir dezavantaj oluşturabilir. Ancak agresif fiyatlandırma ve son derece yetkin sensör, şimdiye kıyasla daha gelişmiş film yapım araçlarının başlangıç seviyesindeki ve öğrenci film yapımcılarının eline geçmesini mümkün kılıyor. Bu da ZR’nin, film yapımını daha geniş bir kitleye taşıma konusunda, bir zamanlar Canon EOS 5D II’nin üstlendiğine benzer bir rol oynayabileceği ihtimalini akla getiriyor.
Bu rolü sonunda ZR’nin mi yoksa rakiplerinden birinin mi üstleneceği bir yana, Canon’un piyasaya sürülmesinden bu yana geçen 17 yılda işlerin ne kadar ilerlediğini görmek çarpıcı: 12-bit RAW’da 6K/60 video ve son derece esnek 32-bit float ses, büyük sensörlü videoyu kitlelere ulaştıran titreşimli 8-bit 1080/30 kayıtlardan tamamen farklı bir dünyayı temsil ediyor. Buna ZR’nin otomatik netleme ve stabilizasyon yeteneklerini henüz dahil etmedik bile. Üstelik Canon’un bugünkü karşılığı yaklaşık 4000 dolar olan bir fiyatla satıldığı düşünüldüğünde, Nikon’un 2199 dolarlık etiketle gelmesi dikkat çekici.
Bazı fotoğrafçıların ZR’ye bakıp Nikon’un artık videoya daha fazla odaklandığı yönünde endişe duyması muhtemel; ancak biz bu kaygıları paylaşmıyoruz. ZR, esasen Z6III’ün bir yan ürünü: (kayıt tuşunu yok saysanız bile) şimdiye kadar test ettiğimiz en iyi meraklı seviye fotoğraf makinelerinden birinin türevi. Üstelik Nikon, ZR’ye girişmeden önce profesyonel, meraklı, retro ve giriş seviyesi fotoğraf modellerini yenilemiş bir şirket.
Hedef kitlesi için ZR, kâğıt üzerinde son derece etkileyici görünüyor; ancak R3D’de lens düzeltmelerinin nasıl ele alındığı, R3D ve N-Raw iş akışlarının karşılaştırılması ve aktif soğutma olmadan ZR’nin nasıl performans gösterdiği gibi detaylar, bu vaadin ne ölçüde karşılanacağını belirleyecek. Her hâlükârda ZR, Nikon’un yaptığı satın alımdan en iyi şekilde yararlanma konusundaki iddiasını güçlü biçimde ortaya koyan bir model.
