Yazı: Feridun Arslan
Işık kaynağının tam karşıda olduğu çekimlerde yapılan pozlama, çok incelik isteyen bir işlemdir. Kadraja alınan ışık geçirmeyen öğeler ters ışıkla birlikte birer leke olur ve buna da Siluet adını veririz. Kontrast, ters ışık ile birlikte aşırı bir boyuta ulaşır. Gölgeli alanları doldurmak için flaş kullanılmazsa cisimlerdeki ayrıntı var ile yok arası olur. Eğer zaman varsa, flaşın çeşitli açı ve şiddetine göre değişik kombinasyonlarda konuyu değerlendirmek gerekir. Mesela sonbahar yapraklarını çekerken ters ışık tercih edilirse, arkadan gelen ışık ile grafik tatlara sahip titrek bir ışığa sahip oluruz. Değerler ve ölçüm yerinde yapıldığında çıkan sonuç adeta büyüleci olabilir.
Kadrajda yer alan objelerin içinde yer alan saydam, ışık geçirmeyen özelliğe sahip olanlar ters ışıkta ayrı bir sonuç verir.
Ters ışık çalışmalarında dikkat etmek gereken bir diğer nokta ise, sabah gün doğumu ya da akşam gün batımı saatlerinde hızla yer ve şiddet değiştiren güneşe ayak uydurmak olacaktır. Bu sağlandığında her anı güzel değerlendirip mükemmel çalışmalara sahip olabilirsiniz. Bu işin tadını çıkarabilmek için farklı açılar ve farklı pozlama değerleri kullanmayı da sakın unutmayın.
Degrade filtre kullanılarak farklı renklerle daha çekici efektler elde edilebilir. Gizemli ve ürkütücü film sahnelerine benzer fotoğraflar çekilebilir. Yine çok titiz bir model kullanarak uzun pozlama tekniği ile ters ışık tekniğini bütünleştirerek siluetlere sahip artistik fotoğraflar da çekilebilir.
Fotoğrafa 4. Boyut, yani hareketi de dahil etmek için, sabit duran bir modelin önüne hareket eden bir köpek dahil edilebilir.
Ters ışıkta jilet gibi keskin fotoğraflar elde etmek için, her zaman olduğu gibi olmazsa olmaz üç ayaktan yani tripodtan vazgeçmeyin.
Ters ışıkta bir yaprak çekilecekse mutlaka rüzgarsız bir hava tercih edilmeli. Tabi bu arada bütün teknik verilere de dikkat etmek gerekir. Tripod kullanırken titreşim engelleyici özelliğe sahip (VR, VC, OS, IS, vs) bir objektif kullanılıyorsa, bu özelliği kapatmayı unutmayın. Tripotta bu özellik açıkken hoş olmayan sonuçlarla karşı karşıya kalınabiliyor.
Ters ışık çalışmalarında günbatımı çalışılıyorsa, güneş gibi tek noktalı ışık kaynaklarına çok dikkat edilmeli. Pozlama yaparken gökyüzüne doğru, güneşin hemen yakın noktasından alınan ölçü en ideal ölçü olur.
Ters ışık çekimlerinde eldeki ekipmanların ayarları havanın durumuna göre (parlak, güneşli, hafif bulutlu, çok gölgeli, az gölgeli, açık gök yüzü, kapalı) yapılırsa, daha güzel sonuçlar alınır.
Ters ışığın altın kuralı, konunun kolayca algılanabilmesini sağlamaktır. Form ve biçimleri ile oldukça figüratif karakter sergileyen siluet lekeler, kendilerini anında ele verir. Buna dikkat edilirse daha çekici çalışmalar yapılabilir.
Gün batımında göl kıyısındaki ağaçların ve kayığın silüetleri, turuncu gökyüzü ve su üzerindeki ışık yansımaları.
Gün batımında güneşin önünde silüet oluşturan sarkık ağaç dalları ve deniz yüzeyine uzanan altın renkli ışık yansıması.
Ters Işık Fotoğrafçılığı: Sık Sorulan Sorular
Ters ışık fotoğrafçılığı nedir?
Ters ışık, ana ışık kaynağının fotoğrafı çekilen konunun arkasında bulunduğu aydınlatma biçimidir. Bu teknikte nesnelerin kenarları ışıkla belirginleşebilir veya konu karanlık bir silüete dönüşebilir. Özellikle gün doğumu ve gün batımında etkileyici sonuçlar elde edilebilir.
Fotoğrafta leke ve silüet arasındaki ilişki nedir?
Fotoğrafta leke, görüntü içindeki belirli bir ton veya renk alanının oluşturduğu görsel biçimdir. Silüet ise güçlü ters ışık nedeniyle ayrıntılarını büyük ölçüde kaybeden ve dış hatlarıyla algılanan konuya verilen addır. Silüetin kompozisyondaki etkisi, biçiminin kolay tanınmasına ve çevresindeki alanla kurduğu ilişkiye bağlıdır.
Ters ışıkta doğru pozlama nasıl yapılır?
Pozlama, fotoğrafın hangi bölgesinde ayrıntı korunmak istendiğine göre belirlenir. Silüet oluşturmak için parlak arka planın tonlarını koruyacak şekilde pozlama yapılabilir. Histogram ve pozlama telafisi kullanılarak gökyüzündeki parlak alanlar kontrol edilebilir. Konunun ayrıntıları korunmak isteniyorsa farklı bir pozlama veya dolgu ışığı gerekebilir.
Silüet fotoğrafı çekmek için en uygun saatler hangileridir?
Gün doğumu ve gün batımı çevresindeki saatler, silüet fotoğrafçılığı için elverişli koşullar sunar. Güneşin alçak konumu, konuyla arka plan arasında belirgin bir parlaklık farkı oluşturabilir. Bununla birlikte silüet fotoğrafları güçlü yapay ışık kaynaklarıyla veya günün diğer saatlerinde de çekilebilir.
Ters ışıkta tripod kullanmak gerekli midir?
Tripod her ters ışık çekiminde zorunlu değildir. Ancak düşük enstantane hızlarında, uzun pozlamalarda veya sabit kadraj gerektiren çalışmalarda yararlıdır. Objektif ya da kameradaki görüntü sabitlemenin tripod üzerinde açık veya kapalı kullanılması ise ekipmanın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Ters ışıkta güçlü bir kompozisyon nasıl oluşturulur?
Güçlü bir ters ışık kompozisyonunda nesnelerin dış hatları kolayca ayırt edilebilmelidir. Birbirinin üzerine binen silüetlerden kaçınmak, konu ile arka plan arasında yeterli ton farkı oluşturmak ve negatif alanı dengeli kullanmak görsel etkiyi artırabilir. Özellikle insan, ağaç ve yaprak gibi tanınabilir biçimler etkili sonuçlar sağlayabilir.