Ana Sayfa Fotoğraf Sergileri80 Yıllık Belgesel Fotoğrafçılık Britanya ve İrlanda’nın Karanlık Yüzünü Ortaya Çıkarıyor

80 Yıllık Belgesel Fotoğrafçılık Britanya ve İrlanda’nın Karanlık Yüzünü Ortaya Çıkarıyor

by Ethem Onur Parlar
80 Yıllık Belgesel Fotoğrafçılık Britanya ve İrlanda’nın Karanlık Yüzünü Ortaya Çıkarıyor
Resmî kıyafetler içindeki insanlar, iki katlı bir evin bahçesinde bir araya gelmiş sohbet ediyor. Çevrede yeşillikler ve çiçekler bulunurken sahne, aydınlık ve parçalı bulutlu bir günde ön plandaki dalların arasından görülüyor.
Conservative Party fundraiser, England, 1988. © Martin Parr / Magnum Photos

Yeni bir sergi, 80 yılı aşkın belgesel fotoğrafçılığın Britanya ve İrlanda’daki yaşamın daha karanlık ve huzursuz edici yönlerini nasıl kaydettiğini inceliyor.

İngiltere’nin Bristol kentindeki Martin Parr Foundation’da düzenlenen Dark Tales: Britain and Ireland Through a Gothic Lens, 17 Eylül’den 20 Aralık’a kadar ziyaret edilebilecek. Sergi, belgesel fotoğrafçılık ile Gotik arasındaki ilişkiyi inceliyor. Karanlık, gizem, psikolojik gerilim ve sıradan mekânlar ile deneyimlerin tekinsiz hâle gelebileceği düşüncesiyle ilişkilendirilen bir gelenek olarak Gotik, serginin temel çıkış noktasını oluşturuyor.

Bir kadın, arka planda fabrika bacalarından dumanların yükseldiği çamurlu bir sanayi bölgesinde bebek arabasını itiyor. Karanlık ve kasvetli sahne, zorlu yaşam koşullarını çağrıştırıyor.
Woman with pram, Consett, 1974. © Don McCullin. Courtesy the artist and Hauser & Wirth
Bir mezarlıkta toplanmış insanlar görülüyor. Bazıları siyah paltolar ve şapkalar giymiş, bazıları ise duygusal görünüyor. Ön planda çiçeklerle çevrili mezar taşları yer alıyor.
Kensal Rise, 1988. © Charlie Phillips
Paltolar giymiş bir grup insan, bulutlu bir gökyüzünün altında taşlık bir yamaca tırmanıyor ve kayaların arasında bir şeyler arıyor.
‘Sunderland, North East of England 1962’. Coal scavengers working on a mound. Part of the grafters collection. © Colin Jones / TopFoto

Küratör Isaac Blease, ağırlıklı olarak Martin Parr Foundation koleksiyonundaki 5.000’den fazla baskı arasından seçim yaparak arşivdeki tanınmış ve daha az bilinen fotoğrafları bir araya getirdi.

Blease yaptığı açıklamada, “Fotoğraf, ortaya çıktığı ilk günden bu yana modern dünyayı huzursuz eden sorunları, siyasi, ahlaki ve toplumsal meseleleri kaydetmek için kullanılan bir araç oldu; tarihinin tamamına belirli bir karanlık sızar,” diyor. “18. ve 19. yüzyılın Gotik yazarları kaygıları kurmaca aracılığıyla aktarırken, fotoğrafçılar da kendi dönemlerinin karanlığını gerçek dünyaya ait görüntüler üzerinden yansıttılar; betimlenen somut ve psikolojik gerçeklikler karşısında içimizde benzer bir korku ve hayranlık duygusu uyandıran eserler yarattılar.”

Üniformalı bir kişi, ellerini göğsünün üzerinde kavuşturmuş hâlde desenli bir kanepede uyuyor. Ön plandaki mermer sehpanın üzerinde bir dergi ve kül tablası bulunuyor. Sahne loş bir şekilde aydınlatılmış.
Jordi the Lounge Lizzard – The Howard Hotel, London 1999/2000. © Chris Shaw
Yanan enkaz ve yoğun dumanla kaplı bir sokak sahnesi. Bir kişi, bir dükkânın önünde siper almış hâlde duruyor. Hasar görmüş binalar ve etrafa saçılmış enkaz sokağı kaplıyor. Sahne gergin ve kaotik bir atmosfer taşıyor.
Derry/Londonderry, Northern Ireland, at around 4 PM on August 12, 1969. © estate of Akihiko Okamura
Duvarında eski bir "Boots" tabelası bulunan, ahşap kasalar ve endüstriyel boruların yer aldığı boş ve loş bir odanın siyah-beyaz fotoğrafı.
Boots, 2008. From the series ‘Incident’. © Sarah Pickering

Sergi, savaş sonrası dönemden günümüze kadar üretilmiş fotoğrafları bir araya getiriyor; gerileyen sanayi, ev yaşamının kapalı dünyası ve gece sahneleri gibi konuları ele alıyor. Sergide Bill Brandt, Martin Parr, Don McCullin, Lee Miller ve diğer fotoğrafçıların çalışmalarına yer veriliyor.

Blease, serginin özellikle yapay zekânın ortaya çıkışıyla birlikte giderek artan bir kamusal şüphecilikle karşı karşıya kalan belgesel fotoğrafçılığın günümüzdeki rolü üzerine de düşündüğünü belirtiyor.

Erimiş metal büyük bir endüstriyel hazneye dökülürken etrafa kıvılcımlar saçılıyor. Ağır makineler ve borularla dolu karanlık ve sert fabrika ortamında, arka planda korkulukların yakınında bir işçi duruyor.
Molten Iron, Shelton Bar Iron Works, Stoke-on-Trent, 1978. © Janine Wiedel
Koruyucu kıyafet ve gözlük takan bir kişi, karanlık bir endüstriyel ortamda son derece parlak bir fırının ya da erimiş metalin yakınında duruyor.
‘Shelter from the Heat’, Shelton Bar Steelworks, Stoke-on-Trent, 1978. © Janine Wiedel

Serginin küratörü, “Gotik’e duyulan ilgi belirsizlik dönemlerinde yeniden ortaya çıkar ve belgesel fotoğrafçılığın kendisi de şu anda karanlık bir dönemden geçiyor; amacı ve rolü sorgulanıyor, kamuoyunda ‘fotoğrafçılara’ yönelik bir güvensizlik var ve Yapay Zekâ varoluşsal bir tehdit oluşturuyor,” diyor. “Bu çalkantılı dönem, bir yandan görüntülerin belirsizliğinden ve çağrıştırdıkları çok sayıdaki anlamdan haz alırken, diğer yandan medyumu yeniden incelemek için Gotik tahayyülü güncel bir bakış açısı olarak ele almaya elverişli koşullar sunuyor.”

Dark Tales: British Documentary Photography and the Gothic, 17 Eylül’den 20 Aralık’a kadar Martin Parr Foundation’da görülebilir.

Bunlar da İlginizi Çekebilir