Sotheby’s’in ekim ayı baskı ve fotoğraf müzayedesi bugün başladı ve iki baskı özellikle dikkat çekiyor; üstelik yalnızca son derece yüksek değerleri nedeniyle değil.
Çevrimiçi düzenlenen müzayedenin öne çıkan eseri, Dorothea Lange’ın Migrant Mother fotoğrafının “istisnai derecede erken” bir baskısı. Fotoğraf, tarihin en tanınmış görüntülerinden biri olmasının yanı sıra, Steve McCurry’nin Afghan Girl fotoğrafıyla birlikte, bir insanı konu alan en ünlü fotoğraflardan biri olarak kabul ediliyor.
Sotheby’s, “Lange bu fotoğrafı Mart 1936’da, Resettlement Administration adına Kaliforniya’daki göçmen tarım işçilerini belgelerken çekti. Florence Owens Thompson ve çocuklarının görüntüsü kısa süre içinde Büyük Buhran dönemindeki zorlukların kalıcı sembollerinden birine dönüşecekti. Ancak satışa sunulan bu baskı, fotoğrafın tarihindeki özellikle erken bir dönemi temsil ediyor. 1936’da çekilen ve büyük olasılıkla 1936 ile 1937 yılları arasında basılan eser, ilk kez müzayedeye çıkıyor” diye açıklıyor.
Bu baskıyı özel kılan yalnızca çok erken bir tarihte üretilmiş olması değil. Baskıda Resettlement Administration’ın kredi damgası hâlâ bulunuyor ve sağ alt köşede Thompson’ın başparmağı da görülebiliyor. Sotheby’s, bu ayrıntının daha sonraki baskılardan kaldırıldığını belirtiyor.
Fotoğraf, Amerikan tarihinin kritik bir döneminde çekildi. Büyük Buhran’ın en ağır yılları geride kalmış olsa da işsizlik hâlâ yaygındı ve binlerce göçmen işçi mevsimlik iş bulabilmek için seyahat etmeye devam ediyordu. Lange, 1935’te kurulan ve daha sonra Farm Security Administration’a dönüşecek federal kurum Resettlement Administration adına bu koşulları belgelemek için yaklaşık bir ayını yollarda geçirmişti. Mart 1936’da Berkeley’e dönerken Nipomo yakınlarında mahsur kalmış bezelye toplayıcılarının kampını gösteren bir tabela gördü.
Daha sonra yolu geçip devam ettiğini ancak geri dönme dürtüsüne karşı koyamadığını anlatacaktı. Bu içgüdüsünü takip ederek kampa girdi ve Florence Owens Thompson ile çocuklarını gösteren bir dizi negatif çekti. Lange, 4 x 5 inç Graflex kamerasıyla giderek daha yakın ve samimi kompozisyonlardan oluşan bir seri hazırladı. Seri, Thompson’ın yorgun ve kaygılı yüzünün, çocuklarının kameradan yüzlerini çevirip omuzlarına yaslandığı bugün ikonik hâle gelen görüntüyle sonuçlandı.
Florence Owens Thompson’ın fotoğrafları birkaç gün içinde, Kaliforniya’daki göçmen işçilerin içinde bulunduğu çaresiz koşulları anlatan bir yazı dizisinin parçası olarak San Francisco News’te yayımlandı. Fotoğraf 10 Mart’taki ilk makalede yer almasa da ertesi gün Lange’ın Migrant Mother fotoğrafı, “New Deal Bu Anne ve Çocuğu İçin Ne Anlama Geliyor?” başlıklı yazıyı görselleştirdi ve daha önce Batı’daki tarım topluluklarının dışında büyük ölçüde görünmez kalan koşulları ülke çapında gündeme taşıdı. Ne Lange ne de editörleri fotoğrafın gelecekte kazanacağı önemi öngörebilirdi; ancak görüntü zamanla başlangıçtaki gazetecilik amacının çok ötesine geçti.
Migrant Mother baskısının 100.000 ile 150.000 dolar arasında bir fiyata satılması bekleniyor.
Dikkat çeken diğer baskı ise Hiroshi Sugimoto’nun Radio City Music Hall, New York City adlı eseri. Fotoğraf, Sugimoto’nun bir filmin tamamını tek bir uzun pozlamayla tek kareye sıkıştırdığı çalışmalarından oluşan serisinin bir parçası.
Sugimoto’nun Radio City Music Hall, New York adlı fotoğrafı, ünlü Art Deco mekânın şimdiye kadar yapılmış en etkileyici portrelerinden biri. Radio City’nin geniş iç mekânı, projeksiyondan biriken ışığın etkisiyle olağanüstü ayrıntılı biçimde görünür hâle geliyor ve fotoğrafın asıl öznesine dönüşüyor. Uzun pozlama boyunca izleyiciler görüntüden silinirken, varlıklarından yalnızca mekânı dolduran ışıkta kalan izler kalıyor. Basamaklı koltuk sıraları ve parlayan koridor ışıkları, birbirine yaklaşan dalgaları andıran ritmik bir desen oluşturuyor; bu yapı perspektifi güçlendirerek bakışı parlak perdeye doğru yönlendiriyor.
Bu çalışma, Sugimoto’nun Theaters serisinin en ikonik fotoğraflarından biri ve nadirliği nedeniyle özellikle değerli. Yalnızca beş baskıdan oluşan edisyonun bir numaralı baskısı olan eser oldukça büyük boyutlarda — 47 x 58 3/4 inç — ve daha önce hiç müzayedeye sunulmadı.
Ekim ayı Prints and Photographs müzayedesinde bunların dışında da çok sayıda dikkat çekici fotoğraf yer alıyor. Tüm seçki Sotheby’s internet sitesinde görülebilir.
Görsel kredisi: Sotheby’s New York