Borusan Contemporary’de Edward Burtynsky’nin “Dönüşen Yeryüzü” sergisi, insan faaliyetlerinin gezegen üzerindeki izlerini büyük ölçekli fotoğraflarla belgeliyor.
Çağdaş fotoğrafın en ayırt edici isimlerinden Edward Burtynsky, onlarca yıldır insanlığın yeryüzüyle kurduğu problemli ilişkiyi fotoğraf aracılığıyla görünür kılıyor. “Dönüşen Yeryüzü”, sanatçının bu uzun soluklu pratiğini İstanbul’da kapsamlı bir seçkiyle buluşturan, güçlü ve sarsıcı bir sergi olarak öne çıkıyor. Borusan Contemporary’nin Perili Köşk’teki mekânında izleyiciyle buluşan sergi, estetikle rahatsızlık hissini aynı karede birleştiriyor.
Bu sergi bir doğa güzellemesi değil; tam tersine, insan eliyle dönüştürülmüş, parçalanmış ve yeniden şekillendirilmiş manzaraların sessiz bir kaydı. Burtynsky’nin fotoğrafları, izleyiciyi suçlayıcı bir dilden kaçınarak ama güçlü bir görsel gerçeklikle baş başa bırakıyor.
Sergi Programı ve Genel Bilgilendirme
Edward Burtynsky: “Dönüşen Yeryüzü”, İstanbul’un önemli çağdaş sanat duraklarından Borusan Contemporary’de uzun soluklu bir program kapsamında sergileniyor. Sergi, Borusan Contemporary’nin koleksiyon ve uluslararası sergi çizgisiyle örtüşen biçimde, küresel ölçekte etkisi olan bir sanatçıyı yerel izleyiciyle buluşturuyor.
Burtynsky’nin farklı dönemlerine yayılan bu seçki; maden sahalarından petrol alanlarına, devasa tarım arazilerinden endüstriyel atık bölgelerine uzanan geniş bir coğrafyayı kapsıyor. Sergi, tekil bir proje anlatısı yerine, sanatçının yıllar içinde oluşturduğu görsel arşivin bütüncül bir okumasını sunuyor.
Yer, Tarih ve Ziyaret Bilgisi
📍 Mekân: Borusan Contemporary (Perili Köşk), İstanbul
📅 Tarih: 20 Eylül 2025 – 16 Ağustos 2026
🎟️ Ziyaret: Borusan Contemporary’nin güncel ziyaret saatleri ve bilet politikası geçerlidir
Serginin uzun süreli olarak açık olması, izleyiciye bu yoğun içeriği acele etmeden deneyimleme fırsatı sunuyor. “Dönüşen Yeryüzü”, hızlı tüketilen sergi gezilerinden ziyade, tekrar tekrar dönülerek okunabilecek bir görsel arşiv niteliği taşıyor.
Edward Burtynsky’nin Fotoğraf Dili
Burtynsky’nin fotoğrafları ilk bakışta büyüleyici bir estetik sunar: simetri, ritim, renk ve ölçek kusursuzdur. Ancak bu güzellik hissi kısa sürede yerini rahatsız edici bir farkındalığa bırakır. Çünkü kadrajda görülen manzaralar, insanın doğa üzerindeki müdahalesinin sonuçlarıdır.
Sanatçı, fotoğrafı bir belge aracı olarak kullanırken didaktik olmaktan özellikle kaçınır. Ne doğrudan bir çevreci slogan ne de açık bir politik mesaj vardır. Bunun yerine, izleyiciye şu soruyu sessizce yöneltir: Bu manzaralara bakarken hayranlık mı duymalıyız, yoksa endişe mi?
Serginin Tematik Çerçevesi
Endüstri ve Ölçek
Burtynsky’nin en güçlü yönlerinden biri, insan faaliyetlerinin ölçeğini görünür kılmasıdır. Devasa maden çukurları, neredeyse soyut desenlere dönüşen tarım alanları ve kilometrelerce uzanan endüstriyel yapılar, insanın gezegen üzerindeki fiziksel etkisini çarpıcı biçimde ortaya koyar.
Antroposen’in Görsel Kaydı
“Dönüşen Yeryüzü”, çoğu kuramcının “Antroposen” olarak adlandırdığı çağın görsel bir arşivi olarak okunabilir. Fotoğraflar, insanın artık yalnızca doğanın bir parçası değil, onu şekillendiren başat güç olduğunu gözler önüne serer.
Estetik ile Etik Arasındaki Gerilim
Serginin en çarpıcı yönlerinden biri, estetik haz ile etik rahatsızlık arasındaki ince çizgide yürümesidir. Fotoğraflar ne tamamen eleştirel ne de tamamen nötrdür; izleyiciyi kendi pozisyonunu sorgulamaya zorlar.
Neden Kaçırılmamalı?
- Edward Burtynsky, çağdaş fotoğrafın yaşayan en önemli isimlerinden biri
- Sergi, çevre ve insan ilişkisini sloganlardan uzak, güçlü bir görsel dille ele alıyor
- Borusan Contemporary’de uzun süreli erişim imkânı sunuyor
- Fotoğrafın belge, sanat ve düşünce üretme gücünü aynı anda deneyimletiyor
“Dönüşen Yeryüzü”, yalnızca bir fotoğraf sergisi değil; yaşadığımız çağın sessiz ama derinlikli bir kaydı. İzleyici, sergiden çıktıktan sonra etrafındaki manzaralara artık aynı gözle bakamıyor.
