Hasselblad, 2026 finalistlerini açıkladı. Hasselblad Masters 2026, markanın 2023’ten bu yana düzenlediği ilk Masters yarışması. Ancak sonuçların açıklanmasının ardından tartışmalar da hızla başladı. İddialara göre finalistlerden biri, yarışmaya gönderdiği görüntülerden birini üretken yapay zekâ ile oluşturdu.
Anında Tepki
Reddit’te r/photography topluluğunda açılan bir başlık, yazının hazırlandığı sırada 600’den fazla oy ve 160’ın üzerinde yorum aldı.
Tartışmanın merkezindeki görüntü, Hasselblad’ın yedi kategorideki 70 finalisti tanıttığı 10’lu görsel kolajlarda yer almadı. Ancak söz konusu kare, markanın paylaştığı bir YouTube Short videosunda yer aldı ve aynı zamanda halk oylaması sürecinde gösterilen işler arasında bulunuyor.
Söz konusu “fotoğraf”, Street (Sokak) kategorisinde yer alıyor. Yarışmaya katılan her fotoğrafçı, tematik olarak birbirini tamamlayan üç görüntü ile başvuruyor. Hasselblad basın materyallerinde bu üçlüden yalnızca birini paylaşsa da, halk oylaması aşamasında tüm görseller erişilebilir durumda.
YouTube Short videosunun altındaki yorumların büyük bölümü yapay zekâ tartışmasına odaklanmış durumda. Benzer bir tablo Instagram paylaşımlarında da görülüyor. Yazının hazırlandığı sırada yapılan yorumların neredeyse tamamı AI konusuna odaklanmıştı.
Yapay zekâ dışında yapılan nadir yorumlardan biri, finalist fotoğrafçılardan (AI tartışmasının merkezindeki isim değil) Olivier Caune’a ait. Caune, finalist olmaktan duyduğu gururu dile getiriyor. Bu da son derece doğal; çünkü gönderdiği işler güçlü ve dikkat çekici.
Bu haber kapsamında detaylı bir adli analiz yapılmıyor. Ancak açık konuşmak gerekirse, burada sorunu görmek için büyüteç kullanmaya gerek yok.
Bu durum aynı zamanda, her fotoğrafın kolayca “AI” etiketiyle suçlandığı tipik tartışmalardan da farklı. Daha önce yarışmalarda gerçek fotoğrafların yanlışlıkla diskalifiye edildiği örnekler oldu. Ancak yine de AI iddiaları yarışmalarda oldukça yaygın ve çoğu zaman doğru çıkıyor.
Hatta bazı sanatçılar, sistemin sınırlarını test etmek veya bir mesaj vermek amacıyla, yapay zekâ ile üretilmiş görüntülerle büyük fotoğraf yarışmalarını kazanmayı bile başardı.
Bu durumda adı açıklanmayan fotoğrafçı — Hasselblad finalistlerin isimlerini resmi olarak paylaşmadı — açık şekilde üretken yapay zekâ kullanmış görünüyor. Ancak bunun ne ölçüde yapıldığı net değil. Özellikle masadaki gazoz şişesinin etiketi, büyük ihtimalle Coca-Cola’yı temsil etmesi gerekirken, tamamen bozulmuş ve okunamaz bir metne dönüşmüş durumda.
Bu tür anlamsız ve çözülemeyen yazılar, üretken yapay zekânın en bilinen izlerinden biri. Bu da şu soruyu doğrudan gündeme getiriyor: Eğer şişe gerçek değilse, sahnedeki başka hangi unsurlar gerçek? Hatta şu daha sert soru: Bu görüntünün ne kadarı gerçek?
Bir AI Görüntünün Finale Kalması Neden Önemli
Bu iddianın bu kadar ciddi olmasının birkaç temel nedeni var. En basit haliyle: Bu tür üretken yapay zekâ görüntülerinin fotoğraf yarışmalarında yeri yok. Elbette yarışma organizatörleri ve fotoğrafçılar, yapay zekânın hangi seviyeye kadar kabul edilebilir olduğu konusunda tartışabilir. Örneğin yapay zekâ tabanlı noise reduction (gürültü azaltma) kabul edilebilir mi? Ya da fotoğraftan nesne silen generatif araçlar sınırı aşıyor mu?
Ancak burada durum çok daha net. Çünkü o sözde gazoz şişesi gerçek değil. Kompozisyonun temel bir parçası sahte. Ve bu, doğrudan bir problem.
Bu durum, tek bir fotoğrafın ötesinde çok daha büyük bir sorunu da ortaya koyuyor: Bu nasıl fark edilmedi? Bu hata, yarışmanın tamamının üzerine gölge düşürüyor. Ve bu, Caune gibi emeğiyle burada olan diğer 69 finalist için açıkça adaletsiz.
Sosyal medyada oluşan tepki düşünüldüğünde, bu tartışmanın finalistlerin yaşaması gereken heyecanı ciddi şekilde gölgelediği açık. Özellikle de emeğiyle burada olan fotoğrafçılar için.
Bu tür bir hata, aslında en başta fark edilmesi gereken bir şeyken gözden kaçması, Hasselblad Masters 2026 yarışmasının tamamını tartışmalı hale getiriyor. Oysa Hasselblad Masters, fotoğraf dünyasında prestijli bir yarışma. 10.000 doların üzerinde ekipman ödülleri ve 5.000 euro nakit ödülün ötesinde, “Hasselblad Master” unvanı başlı başına bir değer ifade ediyor. En azından etmesi gerekiyor.
Nitekim sosyal medyadaki yorumlar da bunu doğruluyor: Yarışmada bu kadar bariz bir yapay zekâ görüntüsü yer alıyorsa, diğer fotoğraflar da ister istemez şüpheyle inceleniyor. Ve evet, bu durum kaçınılmaz.
Gerçek fotoğrafların yapay zekâ sanılması zaten giderek daha sık yaşanan bir durum. Bu da işine ciddi emek veren fotoğrafçılar için doğal olarak moral bozucu. Ancak Hasselblad’ın bu kapıyı açmasıyla birlikte şüphe seviyesi adeta zirveye çıktı. Bu da diğer finalistler için açıkça adil değil.
Dahası var. Street kategorisine katılan bir fotoğrafçı, bu final aşamasında yarışma ve beraberinde gelen görünürlük fırsatını kaçırmış durumda. Çünkü kuralları ihlal eden biri jüriyi yanıltarak o değerli 10 finalist slotundan birini aldı. Bu, daha da büyük bir adaletsizlik.
Jüri konusuna gelirsek: Sekiz kişilik büyük jüri, fotoğraf dünyasının saygın ve deneyimli isimlerinden oluşuyor. Ancak burada sorumluluğu doğrudan jüriye yüklemek doğru değil. Önceki Hasselblad Masters yarışmalarında olduğu gibi, finalist seçimi büyük jüri tarafından yapılmadı. Bu seçim, Hasselblad’ın kendi iç değerlendirme süreciyle gerçekleştirildi. Jüri ise görüntüleri toplu ve her zaman tam çözünürlükte olmayan formatlarda değerlendirdi.
Hasselblad, PetaPixel’a yaptığı açıklamada da bu durumu doğruluyor: Finalistlerin seçimi tamamen şirket içinde yapıldı, jüri bu aşamada yer almadı.
Reddit’te bir kullanıcının “Hasselblad gibi bir markanın detaylara bakmaya zahmet etmeyen bir jüriye sahip olması komik” yorumu yüksek oy aldı. Bu görüş şu an fotoğraf topluluğunda yaygın olsa da, bu hata doğrudan jüriye ait değil.
Hasselblad Masters 2026’ya 108.000’den fazla fotoğraf gönderildi. Bu son derece büyük bir sayı ve sürecin her aşamasında tüm fotoğrafların detaylı incelenmesi pratik olarak mümkün değil. İlk eleme aşamalarında hızlı kararlar alınması kaçınılmaz.
Ancak bu durum, yapay zekâ ile üretilmiş bir görüntünün finale kadar ilerlemesini açıklayabilir belki… ama finalist olmasını kesinlikle açıklamaz.
Üstelik benzer durumlar daha önce de yaşandı. Örneğin Sony World Photography Awards gibi prestijli yarışmalarda bile yapay zekâ ile üretilmiş görüntüler ödül aldı. Bu tür örneklerin, Hasselblad tarafında daha yüksek bir dikkat seviyesine yol açması beklenirdi.
Hasselblad’ın Açıklaması
“Hasselblad Masters yarışması, fotoğrafların özgünlüğü ve gerçekliğine her zaman büyük önem verir,” diyor Hasselblad PetaPixel’a yaptığı açıklamada. “Yarışma kurallarına göre, tamamen veya kısmen yapay zekâ ile üretilmiş görüntüler açıkça yasaktır.”
Şirket ayrıca finale kalan tüm işlerin doğrulama sürecinden geçtiğini ve bu süreçte RAW dosyalarının talep edildiğini belirtiyor. Ancak bu olay sonrası ek incelemelerin başlatıldığı da ifade ediliyor.
“Doğrulama süreci tamamlanmadan herhangi bir iş hakkında erken bir yargıya varmayacağız. Ancak bir ihlal tespit edilirse, ilgili çalışmanın finalist statüsü derhal iptal edilecektir.”
Bu yaklaşım anlaşılabilir. Ancak tartışılan görüntüdeki cam şişenin açık şekilde yapay zekâ üretimi olması, en azından “kısmen AI ile üretilmiş” kategorisine net şekilde giriyor. Yine de Hasselblad’ın bu aşamada süreci resmi olarak tamamlaması gerekiyor.
“Kamuoyunun bu konuya gösterdiği ilgiyi ve yarışmanın adilliğine yönelik denetimini önemsiyoruz,” diye ekliyor Hasselblad. “Bundan sonra, teknik doğrulama ve kanıt inceleme süreçlerini daha da geliştireceğiz.”
“Bir ihlal doğrulanırsa, ilgili çalışmanın finalist statüsü derhal iptal edilecektir.”
Yapay zekâ teknolojisinin fotoğraf yarışmalarını bulanıklaştırdığı artık tartışmasız. Aslında bu alan, yapay zekâdan çok önce de tartışmalarla doluydu. Ancak bugün, bir görüntünün sadece düzenlenmiş mi yoksa tamamen yapay zekâ ile mi üretildiğini ayırt etmek giderek zorlaşıyor.
Fakat bu olay o gri alanlardan biri değil. Burada durum açık. Ve bu kadar net bir problemin, detaylı olması gereken bir değerlendirme sürecinden geçerek finale kalması, ister istemez şu soruyu doğuruyor: Başka neler gözden kaçtı?
Bu da yarışmanın geneline olan güveni zedeliyor. Final sonuçlarının açıklanacağı Haziran sonu yaklaşırken, bu güven kaybı belki de tek bir yapay zekâ görüntüsünden daha büyük bir problem haline geliyor.
Belki de en büyük sorun bu.
