Günümüzde objektif üreticileri bilgisayarlardan, gelişmiş dijital simülasyonlardan ve son derece karmaşık cam üretimi ile kalıplama tekniklerinden yoğun biçimde yararlanıyor. Ortaya çıkan objektifler kusursuz bir keskinlik ve tutarlılık sunuyor. Ancak eski objektifler de oldukça başarılıydı. Nikon’un 1966 tarihli klasik üretim videosu, izleyicileri objektif üretiminin çok daha basit ve günümüzden hayli farklı olduğu bir döneme götürüyor.
O dönemde Nippon Kogaku Kogyo adını taşıyan Nikon ile Tokyo Cinema’nın yukarıdaki ödüllü belgesel için bir araya gelmesinin üzerinden 60 yıl geçti. Digital Camera Life tarafından da aktarılan bu süreçte optik ve fotoğraf makinesi üretimine ilişkin pek çok şey değişti. Bununla birlikte değişmeyen bir unsur var: Objektifler hâlâ büyük bir hassasiyetle tasarlanan cam elemanlardan üretiliyor. Sayıları giderek azalsa da bazı cam elemanlara günümüzde bile elle şekil veriliyor.
Optik camdan hassas objektif elemanlarına
1966’da Nikon mühendisleri, yüksek kaliteli silis kumu ve bir düzineden fazla farklı malzemeyi aşırı sıcak potalarda eriterek ürettikleri büyük optik cam kütlelerinden parçalar koparıyordu. Şirket bünyesinde hazırlanan bu cam yeniden ısıtılıyor, preslerde biçimlendiriliyor, ardından elle parlatılıp tamamlanıyordu. Üretimde birkaç mikrometreye, yani milimetrenin binde biri düzeyine varan hassasiyet hedefleniyordu.
Cam elemanların daha sonra objektif gövdesine büyük dikkatle yerleştirilmesi gerekiyordu. Bu aşama da en üst düzeyde hassasiyet istiyordu; neredeyse fark edilemeyecek kadar küçük bir hata bile görüntü kalitesini bütünüyle bozabiliyordu.
Eski Nikon objektifleri neden hâlâ değerli?
Nikon objektiflerini 1960’larda bugünkünden çok farklı yöntemlerle üretmiş olabilir; ancak bu, eski optiklerin günümüzde daha az özel ya da daha az arzu edilir olduğu anlamına gelmiyor. Çok sayıda fotoğrafçı ve özellikle görüntü yönetmenleri, 60 yıllık bu klasik Nikon objektifleri hâlâ arıyor. Bunun nedeni yalnızca keskin olmaları değil; modern tasarımların büyük ölçüde ortadan kaldırdığı hareketli ve ilgi çekici parlama karakterine de sahip olmaları. Bazen bir objektifi kusursuz seçim hâline getiren şey tam olarak kusurları oluyor.
Bilimin Gözü adlı belgesel ağırlıklı olarak objektif teknolojisine odaklansa da kamera üretiminin perde arkasını da gösteriyor. Nikon mühendisleri, her biri binden fazla parçadan oluşan Nikon F ve Nikon F Photomic T makinelerini birleştirirken izlenebiliyor. Bu makinelerin birçoğu bugün hâlâ varlığını sürdürüyor ve analog fotoğrafçılığı sevenler tarafından kullanılıyor.
2026’da üretilen dijital fotoğraf makineleri için 2086 yılında aynı şeyi söylemenin mümkün olup olmayacağını kestirmek güç. Buna karşılık mekanik yapıları ve onarılabilir tasarımlarıyla eski Nikon gövdeler ile objektifler, fotoğraf teknolojisinin kalıcılık açısından farklı bir dönemini temsil ediyor. SanalSergi’nin fotoğraf ekipmanları bölümünde geçmişten günümüze uzanan benzer kamera ve objektif hikâyeleri de yer alıyor.
Görsel kaynakları: Nikon ve Tokyo Cinema. Bilimin Gözü 1966’da hazırlandı ve 1967 Japonya Endüstriyel Film Yarışması Teşvik Ödülü’nü kazandı.