Hasselblad Vakfı, dünyanın en büyük fotoğraf ödülü olan 2026 Hasselblad Ödülü’nün kazananının Güney Afrikalı fotoğrafçı Zanele Muholi olduğunu açıkladı. Muholi, 2.000.000 İsveç Kronu (güncel kurla yaklaşık 217.000 doların üzerinde) para ödülü, altın madalya, bir Hasselblad kamera ve İsveç’teki Göteborg Sanat Müzesi bünyesindeki Hasselblad Center’da kapsamlı bir kişisel sergi hakkı kazandı.
Hasselblad Vakfı açıklamasında, “Zanele Muholi, etkisi sanat dünyasının çok ötesine uzanan en etkili çağdaş fotoğrafçılardan biridir. Muholi, portre fotoğrafını kullanarak Güney Afrika’daki ve dünyanın diğer bölgelerindeki Siyah LGBTQIA+ topluluğunun varlığını, derinliğini ve onurunu görünür kılar ve kutlar” ifadelerini kullandı.
Muholi, 1972 yılında Güney Afrika’da apartheid döneminde doğdu. Kariyeri boyunca Muholi, sistematik baskı ve şiddet karşısında anlatı, hikâye anlatımı ve görsellerin gücünün son derece farkında olarak üretim yaptı.
Ödüllü fotoğrafçının çalışmaları güçlü ve dinamik kompozisyonlar, ton kullanımındaki etkileyici yaklaşım ve kuvvetli bir görsel dil ile öne çıkıyor.
Zanele Muholi 2026 Hasselblad Ödülü’nü Kazandı
Vakıf açıklamasında ayrıca, “Aktivizm ve topluluk çalışmaları Muholi’nin pratiğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Politik aciliyeti güçlü bir biçimsel ustalıkla birleştiren sanatçı, küresel queer görsel kültürünün merkezi figürlerinden biri haline gelmiştir” denildi.
Fotoğrafçı ise ödülle ilgili olarak şunları söyledi: “Bu ödül yalnızca bana ait değil. Hikâyelerini benimle paylaşarak bana güvenen sayısız yüz, isim ve tarihi de birlikte taşıyorum. Umlazi’den, Siyah LGBTQIA+ bireylerin özgürce var olabilmek için mücadele etmeye devam ettiği tüm mekânlara kadar uzanan bu yolculukta, bu takdir hayatlarımızın görülmeye değer olduğunu bir kez daha doğruluyor — istatistikler ya da gölgeler olarak değil, tam anlamıyla insan olarak.”
“Yıllardır çalışmalarım görünürlük ve direniş üzerine kurulu. Aynı zamanda bir arşiv oluşturmakla ilgili; böylece kimse ‘Bunu bilmiyorduk’ diyemeyecek. Bu onuru alırken, onu topluluğum adına kabul ediyorum; silinenler, hâlâ burada olanlar ve kendilerini onurlu bir şekilde yansıtılmış olarak görmeyi henüz deneyimlememiş olanlar adına,” diye ekledi Muholi.
Kariyeri boyunca Muholi birçok etkili ve uzun soluklu projeye imza attı. Bunlar arasında Faces and Places (2006-), Only Half the Picture (2003-2004), Brave Beauties (2014-) ve otoportre serisi Somnyama Ngonyama (Hail the Dark Lioness) (2018-) bulunuyor. En uzun soluklu proje olan Faces and Places, çağdaş fotoğrafın en etkili çalışmalarından biri olarak kabul ediliyor.
Hasselblad Vakfı CEO’su Kalle Sanner ise şöyle konuştu: “Zanele Muholi’ye 46. Hasselblad Ödülü’nü vermekten büyük mutluluk duyuyoruz. Muholi, sanatsal pratiğinde fotoğrafı aktivizmle birleştirerek insan haklarının merkezde olduğu güçlü ve önemli çalışmalar ortaya koyuyor. Bu sonbaharda Hasselblad Center’da çalışmalarından kapsamlı bir seçki sunmayı sabırsızlıkla bekliyoruz.”
New York’taki Yancey Richardson Gallery ile Cape Town ve New York’taki Southern Guild Gallery tarafından temsil edilen Muholi’nin eserleri dünya genelinde birçok önemli galeri ve müzede sergilendi. Bunlar arasında Venedik Bienali, San Francisco Museum of Modern Art, Maison Européenne de la Photographie Paris ve Tate Modern gibi kurumlar da bulunuyor.
Bu ödül kapsamında düzenlenecek olan Muholi’nin kişisel sergisi, 10 Ekim 2026 tarihinde Hasselblad Center’da açılacak ve 4 Nisan 2027’ye kadar ziyaret edilebilecek. Muholi’nin daha fazla fotoğrafı için Hasselblad Foundation web sitesi ziyaret edilebilir.
Görsel kredileri: © Zanele Muholi, Yancey Richardson (New York) ve Southern Guild (Cape Town) izniyle
